Đại dịch HIV/AIDS là một căn bệnh thế kỷ đã và đang phát triển mạnh trên phạm vi toàn quốc, với những diễn biến hết sức phức tạp, ảnh hưởng to lớn đến sức khỏe nhân dân, tương lai giống nòi; đến phát tiển kinh tế, văn hoá, xã hội của đất nước. Tuyên Quang là tỉnh miền núi phía Bắc cũng đang phảí đối mặt với thách thức này. Toàn tỉnh với dân số trên 71,9 vạn người, gồm 22 dân tộc anh em; có 5 huyện và 1 thị xã; 140 xã, phường, thị trấn, 2.085 thôn bản; trong đó có 56 xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa đặc biệt khó khăn. Trong những năm qua số người nhiễm HIV/AIDS ở Tuyên Quang có xu hướng gia tăng. Tính đến thời điểm tháng 5/2007 số người nhiễm HIV/AIDS ở Tuyên Quang được phát hiện là 1.070 trường hợp, số bệnh nhân chuyển sang giai đoạn AIDS là 328 người, số người tử vong là 278 trường hợp. Tính riêng tính từ năm 2000 đến tháng 5/2007 số người nhiễm HIV được phát hiện là 1.029 trường hợp.
Làm thế nào để phòng chống căn bệnh nguy hiểm HIV/AIDS, và các dịch bệnh nguy hiểm bảo vệ sức khỏe cho nhân dân, đặc biệt là những con người sống ở các xã vùng sâu, vùng xa vùng căn cứ địa cách mạng là những trăn trở của các cấp, các ngành chức năng và của những người làm công tác phòng chống HIV/AIDS.
Xác định công tác công tác Tuyên truyền, giáo dục phòng, chống HIV/AIDS là một nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết hàng đầu, trong những năm qua cấp uỷ chính quyền các cấp đã chỉ đạo, phối hợp các cơ quan thông tin đại chúng, các ngành chức năng tăng cường thông tin, tuyên truyền về tính chất nguy hiểm của dịch bệnh nguy hiểm và đại dịch HIV/AIDS, nhằm giúp cho cán bộ đảng viên và nhân dân nhận thức rõ và có biện pháp chủ động phòng trừ; Tỉnh ủy có văn bản chỉ đạo và Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy đã có hướng dẫn thực hiện Chỉ thị 54- CT/TW, ngày 30-11-2005 của Ban Bí thư Về tăng cường lãnh đạo công tác phòng chống HIV/AIDS trong tình hình mới
Ban chỉ đạo phòng chống tội phạm, phòng chống HIV/ AIDS và tệ nạn ma túy, mại dâm tỉnh chỉ đạo các đơn vị y tế tuyến tỉnh, trung tâm y tế huyện, thị xã để phối hợp, thực hiện tốt công tác tuyên truyền phòng, chống HIV/AIDS, ma túy, mại dâm.
Tỉnh đã sử dụng đồng bộ, hiệu quả đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên; hệ thống đài phát thanh, truyền hình; các đội thông tin lưu động; hệ thống cộng tác viên…tuyên truyền kịp thời, toàn diện và chính xác các nội dung phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm, đại dịch HIV/AIDS đến cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Đài Phát thanh-Truyền hình tỉnh từ năm 2000 đến tháng 5/2007 đã phát sóng hơn 300 Chuyên đề Vì sức khỏe cộng đồng; tuyên truyền trên hệ thống phát thanh, truyền thanh trong toàn tỉnh được hơn 20.000 buổi về chống dịch cúm gia cầm H5N1, tuyên truyền phòng, chống dịch lở mồm long móng, phòng chống đại dịch HIV/AIDS, ma túy, mại dâm.
Báo Tuyên Quang mở chuyên trang, chuyên mục thường kỳ tuyên truyền công tác phòng chống HIV/AIDS. Bình quân mỗi tháng báo Tuyên Quang đăng từ 20 đến 25 tin, bài, ảnh tuyên truyền về công tác y tế, bảo vệ sức khỏe nhân dân, trong đó có nội dung tuyên truyền về các loại dịch bệnh nguy hiểm và đại dịch HIV/AIDS.
Ngành văn hóa, thông tin đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thông tin cổ động để góp phần nâng cao nhận thức của nhân dân, đặc biệt là nhân dân ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số chủ động phòng chống các dịch bệnh nguy hiểm, và căn bệnh HIV/AIDS, đã biên tập 60 tài liệu tuyên truyền, tổ chức 2.680 buổi tuyên truyền miệng tại các trục đường, điểm chợ, thôn, bản; thực hiện 1.115 lượt pa nô, áp phích, biển trường tại trung tâm huyện, thị xã, các xã ven lộ; xây dựng 16 chương trình thông tin với chủ đề về phòng, chống HIV/AIDS, phòng chống dịch cúm gia cầm, phòng chống lao… tổ chức 1.590 buổi tuyên truyền thông qua hình thức biểu diễn văn nghệ quần chúng; tổ chức các cuộc liên hoan thông tin toàn tỉnh về chủ đề chống HIV/AIDS, ma túy; các đội chiếu bóng lưu động chủ động khai thác các phim tư liệu, các tài liệu về phòng chống các dịch bệnh nguy hiểm, nhất là dịch cúm gia cầm và cúm H5N1 ở người để tuyên truyền phổ biến trước buổi chiếu phim
Tỉnh đoàn thanh niên đã chỉ đạo các cấp bộ đoàn chủ động phối hợp với các ngành tổ chức được 18.000 buổi tuyên truyền cho 900 ngàn lượt ĐVTN và nhân dân về các biện pháp phòng chống dịch bệnh nguy hiểm và đại dịch HIV/AIDS. Thành lập 5.931 tổ thanh niên xung kích với 29.655 đoàn viên thanh niên trực tiếp tham gia phun thuốc phòng chống các dịch bệnh như dịch cúm gia cầm, dịch lở mồm long móng, thu hút hàng trăm lượt ngàn người; tổ chức các cuộc diễu hành tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS với 1000 đợt tuyên truyền về ma túy, mai dâm, HIV/AIDS cho 544.130 lượt ĐVTN, chuyển tải 630.794 tài liệu, tờ rơi, tranh áp phích có nội dung phòng chống tệ nạn ma túy, mại dâm, HIV/AIDS; phát huy vai trò của các đội "Thanh niên xung kích" , "Thanh niên tình nguyện" trong "Chiến dịch thanh niên, học sinh sinh viên tình nguyện hè, "Tháng thanh niên" các cơ sở đoàn tổ chức tham gia vệ sinh môi trường, phát quang hơn 500 km đường làng, ngõ, xóm, thu gom trên 2000m3 rác thải, phun thuốc khử trùng phòng chống dịch bệnh; tổ chức 3.960 buổi tuyên truyền cách phòng chống dịch bệnh nguy hiểm và đại dịch HIV/AIDS cho ĐVTN và nhân dân.
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức tuyên truyền cho toàn bộ quân nhân trong đơn vị. Từ năm 2000 đến tháng 5/2007 số lượt người được tuyên truyền về đại dịch HIV/AIDS là 4.126 lượt người; về dịch SARS: 1000 lượt người; về dịch cúm gia cầm: 2.264 lượt người và 1274 lượt người được tuyên truyền về dịch bệnh lở mồm long móng ở gia súc…
Ngành Y tế đã phối hợp với ban, ngành trong tỉnh tăng cường mở các lớp tập huấn về phòng chống HIV/AIDS, ma túy, mại dâm. Tính từ năm 2000 đến tháng 5/2007 ngành đã tổ chức được 227 lớp tập huấn cho các đơn vị thuộc: Tỉnh đoàn Thanh niên, Sở Công an, Sở Giáo dục, Tỉnh đội, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Nhà máy Z113, Nhà máy Z129, Trại tạm giam, Trại Quyết tiến và các đơn vị trực thuộc Sở Y tế với tổng số người tham dự là 21.190 lượt người; tổ chức 100 buổi mít tinh, diễu hành với số người tham gia là 22.053 lượt người; cấp phát 30.400.000 tờ rơi và 5.040 quyển tạp chí tới các đơn vị liên quan và thôn, xóm, tổ nhân dân.
Phối hợp với Đài Truyền hình thực hiện 42 phóng sự về phòng, chống HIV/AIDS phát trên Đài Truyền hình và tuyên truyền truyền trên phương tiện thông tin đại chúng được 5.365 lượt phát.
Sửa chữa và làm mới được 107 pa nô, áp phích để tuyên truyền về phòng chống HIV/AIDS; treo 1.650 băng rôn, khẩu hiệu trong tháng hành động phòng chống HIV/AIDS; mở các cuộc thi tìm hiểu kiến thức về HIV/AIDS, ma túy, mại dâm cho đoàn viên thanh niên với tổng số bài dự thi là 78.035 bài.
- Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ, Ban Tuyên giáo các huyện, thị uỷ, đảng uỷ trực thuộc và các chi, đảng bộ tổ chức 13.696 buổi tuyên truyền miệng, trong đó có nội dung tuyên truyền về chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, về phòng chống các dịch bệnh nguy hiểm và đại dịch HIV/AIDS, ma túy, mại dâm, có 240.096 lượt đảng viên nghe (bình quân mỗi đảng viên được nghe tuyên truyền miệng 1,2 lần/ tháng); thôn bản, tổ nhân dân tổ chức 12.893 buổi tuyên truyền, có 689.656 lượt đại diện hộ gia đình tham dự (bình quân mỗi đại diện hộ gia đình được nghe tuyên truyền miệng 1,75 lần/tháng).
Xác định công tác phòng, chống các dịch bệnh nguy hiểm và HIV/AIDS được coi là nhiệm vụ cấp bách, lâu dài của cả hệ thống chính trị, các tổ chức xã hội và tất cả mọi người. Các cấp ủy, chính quyền ở Tuyên Quang đã xây dựng kế hoạch và thường xuyên theo dõi, đôn đốc kiểm tra, đánh giá tình hình phòng chống dịch bệnh nguy hiểm và HIV/AIDS, gắn liền với phòng chống ma túy, mại dâm. Đặc biệt đã đưa công tác phòng, chống HIV/AIDS trở thành mục tiêu trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, đẩy mạnh xã hội hóa công tác phòng, chống HIV/AIDS.
Tăng cường tổ chức thực hiện chương trình phòng, chống HIV/AIDS toàn diện, liên ngành, phối hợp và lồng ghép với phòng, chống ma túy, mại dâm. Các ngành chức năng hoàn thiện hệ thống quản lý, theo dõi, giám sát, đánh giá công tác phòng, chống HIV/AIDS ở tất cả các huyện, thị xã, 100% mẫu xét nghiệm HIV tuân thủ theo quy định tư vấn xét nghiệm tự nguyện. Các cơ quan chuyên môn thường xuyên quan tâm những cơ sở trọng điểm, phát hiện người nhiễm HIV/AIDS, tổ chức xét nghiệm máu sàng lọc cho các đối tượng nhiễm HIV và mới bị, tổ chức giám sát tại cơ sở; điều tra, rà soát, lập hồ sơ quản lý các đối tượng nghiện, hút, gái mại dâm tại các huyện, thị xã. Nắm chắc tình hình tội phạm ma túy, mại dâm trên địa bàn tỉnh.
6/6 huyện, thị xã đã có Ban chỉ đạo phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm, HIV/AIDS do Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch làm Trưởng ban. Mỗi huyện, thị xã bố trí một cán bộ chuyên trách về công tác phòng, chống HIV/AIDS thuộc Trung tâm Y tế dự phòng huyện; đầu tư cho trung tâm y tế dự phòng tuyến huyện, xây dựng phòng tư vấn, xét nghiệm ở 5 huyện. Đảm bảo giữ bí mật cho người xét nghiệm theo pháp lệnh.
Cấp xã phường, thị trấn: 100% xã, phường, thị trấn đều có Ban chỉ đạo phòng, chống ma túy, mại dâm, HIV/AIDS đều được tập huấn rất kỹ về phòng, chống HIV/AIDS. 100% các xã, phường, thị trấn đều xây dựng kế hoạch truyền thông, tuyên truyền về công tác phòng, chống tội phạm, phòng, chống HIV/AIDS và các tệ nạn ma túy, mại dâm.
Do làm tốt công tác phòng chống HIV/AIDS; công tác y tế dự phòng, triển khai có hiệu quả các biện pháp phòng, chống, các chương trình, mục tiêu y tế quốc gia, phát triển phong trào vệ sinh phòng bệnh, kiểm soát tốt vệ sinh môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm, chú trọng việc giám sát, phát hiện và xử lý nên trên địa bàn toàn tỉnh các bệnh sốt rét, dịch cúm gia cầm (H5N1), dịch SARS… được khống chế thành công, không để xảy ra các dịch bệnh nguy hiểm trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt số người phát hiện nhiễm HIV/AIDS tuy có tăng nhẹ, nhưng cơ bản hạn chế được mức độ lây nhiễm HIV/AIDS trong cộng đồng.
Đặng Thị Quang-Ban Tuyên Giáo