Khu di tích lịch sử Bia lưu niệm Nha ngân khố quốc gia (tiền thân của Kho Bạc Nhà Nước ngày nay) được Kho Bạc Nhà Nước (KBNN) quyết định khởi công xây dựng tại thôn Dàm, xã Tứ Quận huyện Yên Sơn tỉnh Tuyên Quang ngày 28/12/2005 và khánh thành vào ngày 13/8/2006 trên mặt bằng diện tích 5.100 m2 (hiện nay 7.650 m2).

Theo lịch sử của KBNN, Nha Ngân Khố Quốc Gia trực thuộc Bộ Tài Chính được thành lập ngày 29/5/1946 theo sắc lệnh số 75/SL do chủ tịch Hồ Chí Minh ký; đây là một mốc lịch sử quan trọng đầu tiên đánh dấu sự ra đời của KBNN Việt Nam. Theo sắc lệnh số 75/SL nhiệm vụ của Nha Ngân Khố Quốc gia lúc bấy giờ là: Tập trung các khoản thu về thuế, tiền thu công phiếu kháng chiến; đảm phụ quốc phòng (tiền ủng hộ quân đội); Quản lý giám sát các khoản cấp phát theo dự toán được duyệt; chịu trách nhiệm về việc xác nhận và thanh toán kinh phí cho các đơn vị sử dụng ngân sách; làm thủ tục quyết toán với cơ quan Tài Chính; Tổ chưc phát hành giấy bạc Việt Nam (tiền tài chính) trong toàn quốc; Đấu tranh trên mặt trận tiền tệ, thu hẹp và loại bỏ dần phạm vi lưu hành của tiền Ngân hàng Đông dương và các loại tiền khác của địch; Tích cực đấu tranh để thực hiện các nguyên tắc cơ bản về thể lệ thu chi và kế toán đại cương nhằm tăng cường công tác quản lý tài chính trong điều kiện đất nước đang có chiến tranh. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, thời kỳ khó khăn nhất của cuộc kháng chiến vào năm 1949, theo chủ trương của Chính phủ các cơ quan trung ương được di dời lên vùng ATK (an toàn khu), riêng Nha Ngân Khố quốc gia di chuyển đến thôn Dàm, xã Tứ Quận huyện Yên Sơn tỉnh Tuyên Quang.

 Từ thị xã Tuyên Quang theo đường quốc lộ số 2 hướng Tuyên Quang – Hà Giang đến km 15 rẽ trái 2 km là đến địa danh di tích, nơi đây đã ghi dấu những tháng, ngày ở và làm việc của cán bộ công nhân viên Nha Ngân Khố quốc gia trong những năm 1950-1951, thời kỳ khó khăn nhất của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Theo lời kể của cụ Kiên một trong những nhân chứng lịch sử lúc bấy giờ năm nay cụ đã gần 80 cho biết trong thời kỳ này đây là khu vực rừng núi rậm rạp, xa đường quốc lộ, đường xá đi lại hết sức khó khăn, thôn nằm giữa thung lũng hẹp, ít dân cư sinh sống, toàn thôn lúc bấy giờ mới chỉ có vỏn vẹn tám nóc nhà chủ yếu của bà con dân tộc Tày sinh sống bằng nghề đi rừng, làm nương, lòng dân nơi đây đã được giác ngộ và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng do vậy đây là địa điểm đảm bảo độc lập, kín đáo, bí mật, an toàn. Trong thời gian Nha Ngân Khố Quốc gia ở và làm việc tại thôn, đã nhận được sự thương yêu giúp đỡ của các gia đình bà con nhân dân địa phương, từ nơi ăn chốn ở đến trụ sở làm việc. Chính gia đình ông Kiên lúc bấy giờ có ngôi nhà lớn nhất thôn đã nhường lại làm trụ sở, nơi làm việc chính của cơ quan Nha Ngân Khố Quốc gia; còn cán bộ công nhân viên thì chia nhau ra ở nhờ nhà bà con lân cận; trong điều kiện khó khăn gian khổ của cuộc kháng chiến, được sự thương yêu, giúp đỡ, đùm bọc, che trở của nhân dân địa phương nên Nha Ngân Khố Quốc gia luôn đảm bảo bí mật, an toàn tổ chức thực hiện hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, đảm bảo cung cấp đầy đủ kinh phí cho các cơ quan đơn vị phục vụ sản xuất và chiến đấu góp phần để cuộc kháng chiến của dân tộc đi đến thắng lợi hoàn toàn. 

Bia lưu niệm Nha Ngân khố Quốc gia là một di tích lịch sử, ghi đậm dấu ấn về những thời khắc khó khăn gian khổ trong quá trình hình thành, xây dựng và phát triển của hệ thống KBNN; Là nơi để các thế hệ cán bộ công chức KBNN trong toàn hệ thống mỗi khi trở về nơi đây là một lần có dịp được ôn lại truyền thống lịch sử về quá trình hình thành và phát triển của KBNN ngày nay.

Để tỏ lòng tri ân, bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đối với chính quyền, bà con nhân dân các  dân tộc nơi đây đã giúp đỡ, che trở cho cán bộ công nhân viên và cơ quan Nha Ngân khố Quốc gia trong những thời khắc khó khăn, gian khổ của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược; Tháng 12 năm 2004 KBNN đã quyết định cho khởi công xây dựng phục hồi khu bia lưu niệm Nha Ngân Khố Quốc gia bằng nguồn kinh phí phát triển ngành, cộng với sự đóng góp, ủng hộ của 14 nghìn cán bộ công chức trong hệ thống Kho bạc Nhà nước, xây dựng 2 nhà văn hoá tặng xã Tứ Quận và thôn Dàm; tháng 5 năm 2008 Kho bạc Nhà nước tiếp tục đầu tư xây dựng mới, trải nhựa 1,5 km đường giao thông nông thôn (với chiều rộng nền đường 7,5 m) giúp bà con nhân dân nơi đây đi lại rễ ràng, có điều kiện đẩy mạnh giao thương, phát triển kinh tế, xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc.

 Nguyễn Thanh Nam, Kho bạc Nhà nước Tuyên Quang