Trong những năm qua, Tuyên Quang đã thực hiện tốt phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa"cả về bề rộng và chiều sâu, từng bước phát triển, góp phần tích cực trong xoá đói giảm nghèo, nâng cao đời sống vật, chất tinh thần cho nhân dân các dân tộc trong tỉnh.
Là tỉnh miền núi phía Bắc của Tổ quốc, Tuyên Quang có diện tích tự nhiên là 5.860 Km2 (586.000ha). Dân số Tuyên Quang trên 71,9 vạn người, gồm 22 dân tộc anh em. Toàn tỉnh có 5 huyện và 1 thị xã; 140 xã, phường, thị trấn, 2.085 thôn bản; trong đó có 56 xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa đặc biệt khó khăn.Đời sống kinh tế, xã hội của đồng bào các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn.Trong những năm qua phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóá” của Tuyên Quang đã được chú trọng chỉ đạo, tổ chức thực hiện có chiều sâu đem lại hiệu quả thiết thực, cải thiện từng bước đời sống tinh thần vật chất cho nhân dân các dân tộc trong tỉnh, góp phần ổn định và phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng của địa phương. 6 huyện, thị xã trong tỉnh đã tổ chức có chất lượng 6 nội dung của cuộc vận động và xác định đây là những nội dung quan trọng có tính chất nền tảng cho công tác xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở.
Các nội dung mà cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện đó là phát triển kinh tế, giúp nhau làm giàu chính đáng, xoá đói giảm nghèo; xây dựng nếp sống văn minh, kỷ cương xã hội, sống và làm việc theo pháp luật; đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc; xây dựng môi trường văn hoá sạch đẹp, an toàn… Năm 2006 Ủy ban MTTQ các cấp đã phát động ủng hộ Quỹ vì người nghèo, trong đó, quỹ cấp tỉnh thu được hơn 100 triệu đồng, quỹ cấp huyện 650 triệu đồng và cấp cơ sở hơn 219 triệu đồng.Từ nguồn quỹ này đã hỗ trợ 397 hộ nghèo phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập; hỗ trợ 6.347 hộ nghèo làm mới và sửa chữa nhà ở. Mở 701 lớp tập huấn về khuyên nông chăn nuôi trâu, bò, sinh sản, bảo vệ thực vật thu hút 21.021 lượt người tham gia, triển khai có hiệu quả 13 dự án từ quỹ quốc gia giải quyết việc làm; huy động các nguồn vốn từ các ngân hàng và phát triển nông thôn ngân hàng sách chính sách xã hội, quỹ hỗ trợ nông dân.
Xây dựng môi trường văn hoá sạch đẹp, an toàn được nhân dân tham gia chấp hành khá tốt. Năm 2006 toàn tỉnh có 1.046/2.047 khu dân cư đạt tiên tiến, chiếm 51,1%; có 841/2.047 khu dân cư đạt khá chiếm 41,1%; 74,6 % số hộ gia đình trong toàn tỉnh đạt danh hiệu gia đình văn hóa; phong trào xây dựng làng văn hóa, khu phố, thôn bản, tổ xóm văn hóa được chú ý xây dựng và đi vào hoạt động có nề nếp. Toàn tỉnh đã có 64 xã, phường, thị trấn đăng ký xây dựng xã, phường, thị trấn lành mạnh, không có tệ nạn mại dâm, ma tuý; 770 cơ quan đơn vị, doanh nhiệp đăng ký xây dựng đơn vị “đơn vị có đời sống văn hoá tốt” chiếm 97% tổng số cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trong toàn tỉnh. Hiện có 36/140 xã, phường thị trấn không có tệ nạn ma tuý, không có tệ nạn mại dâm là là 134/140 xã, phuờng, thị trấn; số hộ gia đinh được sử dụng nước sạch là 92% ; số hộ gia đình có hố xí hợ vệ sinh đạt 66%; số hộ có chuồng trại gia súc xa nhà đạt 90% tổng số hộ trong toàn tỉnh
Hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao ở cơ sở được duy trì thường xuyên. Hiện toàn tỉnh có 93 nhà văn hóa xã, 1605 nhà văn hóa thôn, bản, xóm, tổ nhân dân trung bình hàng năm hoạt động được trên 20 ngàn buổi hoạt động. Đã xây dựng được 83 câu lạc bộ gia đình văn hoá, 167 câu lạc bộ gia đình nông dân, 227 câu lạc bộ thể thao và trên 50 câu lạc bộ đàn hát dân ca, duy trì hoạt động tốt, tổ chức hàng ngàn buổi hoạt động thu hút hàng chục ngàn lượt người tham gia. Các hoạt động văn nghệ quần chúng phát triển mạnh mẽ, ở cơ sở hiện có 2.467 tổ, đội văn nghệ thôn, bản, cơ quan, trường học, đơn vị lự lượng vũ trang hoạt động đều đặn thường xuyên, tổ chức những chương trình văn nghệ "cây nhà lá vườn" chiếm được cảm tình của nhân dân, đã góp phần giáo dục, xây dựng con người, nếp sống và điều chỉnh hành vi văn hóa của khu dân cư.
Để ngày càng phát triển có tính bền vững, sâu, rộng hơn công tác xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá trong tình hình mới Tuyên Quang cần giải quyết tốt những vấn đề lớn như sau:
Trước xu thế hội nhập như hiện nay, cần tăng cường việc gìn giữ thuần phong mỹ tục, nền nếp gia phong của gia đình truyền thống, tình làng nghĩa xóm, trong đó nội dung xây dựng gia đình văn hóa, làng văn hóa phải được nhấn mạnh, coi trọng chỉ đạo và triển khai đồng bộ, có hiệu quả từ tỉnh đến cơ sở; việc xét các danh hiệu Làng văn hóa, Gia đình văn hóa, Ðơn vị văn hóa ngày càng chặt chẽ hơn, chuẩn mực hơn, như vậy sẽ có tác dụng lớn trong việc phát triển phong trào có chiều sâu, tránh rơi vào hình thức.
Hoàn thiện và nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở, trong đó chú trọng duy trì và phát huy hiệu quả sử dụng của các thiết chế văn, nôị dung hoạt động phải đa dạng, phong phú, lôi cuốn được đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia. Tránh để xảy ra tình trạng xây nhà văn hóa nhưng không có hoạt động gì, thường xuyên đóng cửa, gây lãng phí tốn kém; từ các mô hình hoạt của các nhà văn hoá xã, thôn bản, xóm tổ nhân dân mà ngành văn hoá đã xây dựng, cần sơ kết, tổng kết đúc rút kinh nghiệm để nhân ra diện rộng, làm sao cho hệ thống thiết chế văn hóa từ tỉnh đến cơ sở hoạt động sinh động, gắn bó với mọi tầng lớp nhân dân.
Xây dựng và phát triển đời sống văn hoá ở cơ sở, trong đó phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” là nền tảng tinh thần quan trọng góp phần làm cho văn hóa thấm sâu vào mỗi người, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng.
Đặng Thị Quang-Ban Tuyên Giáo