Đền Kiếp Bạc thuộc tổ 4 phường Tân Quang thị xã Tuyên Quang là di tích thuộc loại hình di tích Lịch sử - Văn hoá; đền được nhân dân địa phương xây dựng lên vào khoảng cuối thế kỷ XIX, để thờ phụng Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, người anh hùng dân tộc chống quân Nguyên Mông vào nửa cuối thế kỷ XIII, bằng tất cả niềm ngưỡng vọng, sự tôn kính của người dân nơi đây, đền là nơi để mọi người bày tỏ lòng biết ơn đối với Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn một nhân vật kiệt suất trong lịch sử trung đại Việt Nam, người được quân dân Đại Việt suy tôn là vị thánh, người cha tinh thần của dân tộc.
Đền Kiếp Bạc toạ lạc trên một khu đất cao bên dòng Sông Lô lịch sử đoạn chảy quan thị xã Tuyên Quang; cửa đền quay hướng đông nam, theo quan niệm của người xưa hướng nam là hướng của các bậc đế vương ngự trị " Nam diện nhi thính thiên hạ" tạm dịch là Nhìn về hướng nam mà cai trị thiên hạ.
Cũng như bao ngôi đền khác trên khắp các làng quê Việt nam, Đền Kiếp Bạc được xây dựng theo thuyết phong thuỷ “ Tiền minh đường, hữu hậu chẩm” đền lấy dòng Lô Giang uốn khúc làm tiền minh đường là nơi tụ thuỷ, tụ phúc, những mong được làm ăn phát đạt có cuộc sống bình an, dân khang, vật thịnh. lại lấy ngọn La Sơn làm hậu chẩm tạo thành một thế vững chắc để trường tồn qua thời gian. Ở thế địa linh, đầu tựa sơn, chân đạp thuỷ phong cảnh thiên nhiên hữu tình đã tạo cho ngôi đền có một vẻ đẹp thanh tao thoát tục; ngôi đền được xây dựng là sự gắn kết giữa cảnh sắc thiên nhiên với bàn tay con người.
Đền Kiếp bạc được xây dựng vào cuối thế kỷ XIX trải qua hơn một thế kỷ tồn tại, với biết bao thăng trầm biến thiên của lịch sử, cùng với thời gian đến nay kiến trúc khởi nguyên của ngôi đền đã có nhiều thay đổi; ban đầu đền có cấu trúc hình chữ đinh gồm có toà Tiền Đường và toà Hậu Cung, xung quanh có tường chịu lực kiểu tường hồi bít đốc tay ngai bằng vật liệu bền vững, mái lợp ngói mũi vẩy hến; kiến trúc của toà Tiền Đường khá đơn giản có hệ thống tường chịu lực xung quanh, hệ vì kèo có kết cấu kiểu kèo cầu kẻ suốt, vì nóc giá chiêng, các vì kèo liên kết với nhau bằng hệ thống xà thượng và xà hạ được ăn mộng với các cột cái, các cấu kiện kiến trúc được tạo tác không cầu kỳ, bào trơn đóng bén, soi vỏ măng khiến không gian của toà Tiền Đường thêm thông thoáng, nối với toà Tiền Đường là toà Hậu Cung; toà Hậu Cung là vị trí trung tâm của đền Kiếp Bạc, là nơi đặt điện thờ Đức Thánh Trần. Hiện nay đền còn lưu giữ được một số di vật có giá trị như 2 quả chuông đồng, 13 pho tượng thờ, 04 đạo sắc phong của các triều vua Minh Mệnh thứ 2; Thiệu Trị thứ 4; Tự Đức thứ 3; Khải Định thứ 9; cùng với 02 bức hoành phi, 02 đôi chân đèn, đôi câu đối và bộ đồ Bát bửu.
Những năm qua cùng với việc quan tâm phát triển kinh tế - xã hội; trước nhu cầu hưởng thụ về sinh hoạt văn hoá tâm linh của nhân dân địa phương Đảng bộ và chính quyền thị xã Tuyên Quang đã quan tâm giữ gìn, bảo quản, phát huy giá trị của các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn. Năm 2007 đền Kiếp bạc được tiến hành trùng tu, tôn tạo bằng nguồn kinh phí đóng góp công đức của nhân dân địa phương và du khách gần xa, để cùng với di tích văn hoá đền Hạ nơi đây trở thành một quần thể di tích văn hóa giữa lòng thị xã Tuyên Quang; đến nay đền đang bước vào giai đoạn hoàn thiện các hạng mục công trình và dự kiến đền sẽ được hoàn thành mở cửa phục vụ nhân dân và du khách vào trung tuần tháng 9/2008 đúng vào dịp kỷ niệm 728 năm ngày mất của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn.
Đền Kiếp bạc là công trình kiến trúc không quá đồ sộ nhưng gửi gấm trong đó là tấm lòng của người dân Tuyên Quang đối với vị anh hùng dân tộc; đó là đạo lý uống nước nhớ nguồn, một nét đẹp trong văn hóa ứng sử của người Việt. Với ý nghĩa về lịch sử, văn hoá và nghệ thuật kiến trúc, đền Kiếp Bạc đã và đang góp phần trong giáo dục truyền thống dân tộc cho hôm nay và cho các thế hệ mai sau.
Trương Đức Tiến - Trưởng phòng VH&TT TXTQ