Chỉ thị số 17/2006/CT-TTg ngày 8/5/2006 của Thủ Tướng Chính phủ về phát động thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã chỉ rõ: "Đẩy mạnh việc chăm lo xây dựng điển hình tiên tiến và nhân rộng học tập các gương điển hình tiên tiến. Mỗi Bộ, ngành và địa phương phải bồi dưỡng được những điển hình tiên tiến có tính tiêu biểu nhất của Bộ, ngành, địa phương mình để nêu gương, học tập; tuyên truyền kịp thời các bài học kinh nghiệm của các điển hình tiên tiến". Quán triệt sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, việc xây dựng và nhân rộng điển hình tiên tiến là một trọng tâm đổi mới phong trào thi đua yêu nước trong giai đoạn hiện nay.
Phát động thi đua thực chất là tổ chức phong trào hành động cách mạng của quần chúng dưới sự lãnh đạo của Đảng để tập trung hoàn thành những mục tiêu nhiệm vụ trong từng thời kỳ. Bởi vậy, cùng với đẩy mạnh phong trào thi đua phát triển sâu rộng, phải làm tốt việc xây dựng và nhân rộng điển hình tiên tiến, đây vừa là mục tiêu thi đua vừa là biện pháp để đẩy mạnh và nâng cao chất lượng phong trào thi đua, trong giai đoạn hiện nay, ngành nào, cấp nào cũng phải đổi mới toàn diện để phát triển, cũng có những "Bước đột phá" rất cần những "Lá cờ đầu" để khẳng định hướng đi đúng, những thành quả đã đạt được, những bài học kinh nghiệm để phổ biến, nêu gương cho cán bộ và nhân dân học tập.
Chăm lo xây dựng và nhân rộng điển hình tiên tiến là việc phát hiện, bồi dưỡng, nêu gương, phổ biến kịp thời những tập thể hoặc cá nhân, hộ gia đình có thành tích tiêu biểu từng mặt hoặc toàn diện, có tinh thần tích cực, sáng tạo, vượt khó vươn lên trong lao động sản xuất, học tập, công tác và cuộc sống. Người tốt, việc tốt xuất hiện hàng ngày ở mọi lúc, mọi nơi trong cơ quan, đơn vị, địa phương, trong các tầng lớp, lứa tuổi, thành phần kinh tế, ngay cả tại những cơ sở còn nhiều khó khăn, yếu kém vẫn có những tập thể và cá nhân tích cực hướng tới những điều tốt đẹp, ở đâu cũng thiếu và cần có nhiều người tốt, việc tốt làm gương sáng lan toả trong đời sống xã hội, người lãnh đạo quản lý ở mọi cương vị cần nhạy cảm, sâu sát, quan tâm phát hiện, bồi dưỡng nhân tố mới tích cực của đơn vị mình, khơi dậy những giá trị tốt đẹp, bồi dưỡng và nhân rộng người tốt, việc tốt, đó là trách nhiệm là việc làm hàng ngày của mỗi cấp uỷ đảng, chính quyền, tổ chức chính trị xã hội, doanh nghiệp và mỗi người làm lãnh đạo quản lý từ cơ sở trở lên.
Những năm qua, phong trào thi đua yêu nước của tỉnh ta phát triển mạnh trên mọi lĩnh vực, kết quả đã có nhiều tập thể và cá nhân điển hình tiên tiến: Trong phát triển kinh tế - xã hội có những tập thể Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới (Xã Yên Nguyên, Chiêm Hoá; Trường Tiểu học Trần Phú, Yên Sơn); Nhiều Doanh nghiệp tiêu biểu như: Công ty Cổ phần Mía đường Sơn Dương đã năng động, sáng tạo, vượt nhiều khó khăn vươn lên sản xuất kinh doanh có hiệu quả, Công ty TNHH Thuý Hà (huyện Yên Sơn) từ một hộ gia đình làm dịch vụ nông nghiệp đã phát triển thành Doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hiệu quả, năm 2008 có doanh thu 47 tỉ đồng nộp ngân sách nhà nước 2,5 tỉ đồng; Phong trào thi đua lao động sáng tạo đã có hàng trăm sáng kiến cải tiến kỹ thuật của Công chức nhà nước và người lao động trong các Doanh nghiệp thuộc tỉnh; Theo Báo cáo của Ban Chỉ đạo phong trào “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” của tỉnh năm 2008: Phong trào thi đua phát triển kinh tế gia đình đã có trên 12.000 hộ gia đình sản xuất kinh doanh giỏi, nhiều mô hình kinh tế trang trại thu nhập mỗi năm hàng trăm triệu đồng; phong trào thi đua trong lĩnh vực văn hoá - xã hội đã có trên 125.000 hộ gia đình (80%) đạt danh hiệu “Gia đình văn hoá”; Trên 1.350 thôn bản, tổ nhân dân (66%) đạt danh hiệu “Thôn bản văn hoá” “Tổ dân phố văn hoá” ; phong trào quần chúng bảo vệ an ninh tổ quốc đã có 1.596 thôn, bản, tổ dân phố không có tội phạm, 1654 thôn, bản, tổ dân phố không có người nghiện ma tuý hoặc mắc tệ nạn xã hội, 1560 thôn, bản, tổ dân phố không có người vi phạm trật tự an toàn giao thông. Mỗi năm toàn tỉnh có hàng ngàn tập thể và cá nhân điển hình tiên tiến được Thủ tướng Chính phủ, BTV Tỉnh uỷ, UBND tỉnh khen thưởng và được các cấp, các ngành, các cơ quan tuyên truyền nêu gương học tập, góp phần cổ vũ động viên đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước ở cơ sở.
Tuy vậy, cùng với những kết quả đã đạt được, thời gian qua trên địa bàn tỉnh ta vẫn còn một số cấp uỷ Đảng cơ sở và Thủ trưởng cơ quan, đơn vị chưa thực sự coi trọng việc phát động thi đua gắn với xây dựng và nhân rộng điển hình tiên tiến. Năm 2009 và những năm tiếp theo mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, địa phương thuộc tỉnh cần đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước và bồi dưỡng được nhiều điển hình tiên tiến tiêu biểu của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, địa phương mình để nêu gương, học tập. Chú trọng xây dựng những điển hình, mô hình tiêu biểu trong các lĩnh trọng tâm của tỉnh như: Phát triển công nghiệp, khoa học công nghệ, nông lâm nghiệp, xuất khẩu, du lịch và dịch vụ, cải cách hành chính, kiềm chế lạm phát, giảm phát, thực hành tiết kiệm chống lãng phí, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, giải quyết việc làm, giảm nghèo bền vững, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh v-v... đặc biệt quan tâm xây dựng và nêu gương những tập thể, cá nhân sản xuất kinh doanh giỏi, những doanh nghiệp và doanh nhân tiêu biểu, những sáng kiến tạo ra sản phẩm mới, những mô hình kinh tế trang trại hiệu quả cao, những cán bộ tận tuỵ, gương mẫu trong công tác, người phụ nữ giỏi việc nước đảm việc nhà, những giáo viên tâm huyết vì sự nghiệp trồng người, những cán bộ y tế hết lòng vì người bệnh, những chiến sỹ công an vượt nguy hiểm mưu trí đấu tranh chống tội phạm, những hộ gia đình thoát nghèo bền vững, người cựu chiến binh gương mẫu hết lòng vì công việc chung. Những người tốt, việc tốt được tuyên truyền phổ biến kịp thời là những kinh nghiệm thực tế, sinh động, có tác dụng to lớn giúp mọi người học tập noi theo.
Mỗi cấp, mỗi ngành từ cơ sở trở lên cần có kế hoạch, biện pháp cụ thể đẩy mạnh và nâng cao chất lượng phong trào thi đua gắn với xây dựng và nhân rộng điển hình tiên tiến, cần xác định cụ thể xây dựng mô hình gì, tập thể và cá nhân nào, ở đâu, bao giờ mô hình đó thành “Đầu tầu” để nêu gương cho mọi người học tập. Kế hoạch phải được lãnh đạo chặt chẽ và phân công tổ chức thực hiện cụ thể, tuy nhiên cần phải thực chất, khách quan, tránh bệnh thành tích sẽ làm cho phong trào thi đua và điển hình tiên tiến phát triển không bền vững, hiệu quả thấp.
Quán triệt tinh thần Chỉ thị số 17/2006/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và phát động thi đua của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND, Uỷ ban MTTQ tỉnh năm 2009, các cấp, các ngành thuộc tỉnh tập trung đẩy mạnh phong trào thi đua, tích cực chăm lo xây dựng và nhân rộng điển hình tiên tiến, phát huy vai trò, tác dụng của phong trào thi đua, tạo ra động lực mạnh mẽ góp phần tiếp tục đẩy mạnh “tăng tốc” phát triển kinh tế – xã hội, phấn đấu hoàn thành vượt mức các mục tiêu, nhiệm vụ theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV, xây dựng tỉnh Tuyên Quang ngày càng giàu đẹp.
Ngô Văn Lăng, PCT Hội đồng TĐ - KT tỉnh