Theo đánh giá của ngành chuyên môn, bệnh lở mồm long móng do vi rút serotype SAT1 là chủng vi rút mới có nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến đàn gia súc như trâu, bò, lợn, dê và có thể gây thiệt hại lớn về kinh tế nếu không được kiểm soát hiệu quả. Trước tình hình đó, tỉnh Tuyên Quang xây dựng phương án ứng phó toàn diện với tinh thần chủ động từ sớm, từ xa, lấy phòng bệnh là chính, sẵn sàng xử lý ngay từ ổ dịch đầu tiên.
Kế hoạch đề ra mục tiêu chung là ngăn chặn, giám sát, phát hiện sớm và xử lý hiệu quả bệnh LMLM do vi rút serotype SAT1; huy động tối đa nguồn lực để khống chế dịch bệnh ngay từ khi mới phát sinh, không để lây lan diện rộng; từng bước tạo miễn dịch quần thể khi nguy cơ hoặc dịch bệnh gia tăng.
Để thực hiện mục tiêu trên, tỉnh xác định nhiều mục tiêu cụ thể như giảm thiểu thấp nhất nguy cơ chủng vi rút SAT1 xâm nhập vào địa bàn; bảo đảm phát hiện sớm bằng các biện pháp xét nghiệm, định serotype và giải trình tự gen khi xuất hiện trường hợp nghi ngờ; triển khai tiêm phòng khẩn cấp và tiêm phòng bao vây ngay khi phát hiện ổ dịch đầu tiên; chuẩn bị đầy đủ nguồn vắc xin phù hợp để tổ chức tiêm phòng diện rộng tại các khu vực có nguy cơ và vùng có dịch; đồng thời bảo đảm đầy đủ vật tư, hóa chất, trang thiết bị, nhân lực và nguồn kinh phí phục vụ công tác giám sát, chẩn đoán, xét nghiệm và phòng, chống dịch bệnh.
Kế hoạch xác định nguyên tắc ứng phó là “phát hiện sớm, xét nghiệm nhanh, khoanh vùng sớm, xử lý kịp thời”, đồng thời phân định rõ hai tình huống để triển khai các giải pháp phù hợp.
Trong giai đoạn chưa phát hiện bệnh LMLM serotype SAT1 tại Việt Nam, tỉnh tập trung tăng cường công tác giám sát dịch bệnh, kiểm soát chặt chẽ hoạt động nhập khẩu, vận chuyển động vật và sản phẩm động vật qua biên giới; ngăn chặn việc vận chuyển trái phép gia súc từ các quốc gia, vùng lãnh thổ có nguy cơ mang mầm bệnh. Các địa phương chủ động thành lập tổ giám sát dịch bệnh tại cơ sở, theo dõi sát tình hình chăn nuôi, kịp thời phát hiện gia súc ốm, chết bất thường để báo cáo cơ quan chuyên môn xử lý. Bên cạnh đó, tỉnh yêu cầu rà soát, chuẩn bị đầy đủ vật tư, hóa chất sát trùng, phương tiện, nhân lực, địa điểm tiêu hủy và vị trí chốt kiểm dịch động vật tạm thời; xây dựng phương án ứng phó cụ thể tại các khu vực trọng điểm như chợ gia súc, cơ sở thu gom, giết mổ, các tuyến vận chuyển chính và những địa bàn có nguy cơ cao. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân về nguy cơ dịch bệnh, hướng dẫn thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học, không mua bán, vận chuyển, giết mổ gia súc mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh, không vứt xác động vật ra môi trường.
Trong trường hợp phát hiện ổ dịch LMLM serotype SAT1 đầu tiên trên địa bàn, tỉnh sẽ kích hoạt ngay cơ chế ứng phó khẩn cấp; thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh động vật các cấp; xác định rõ vùng dịch, vùng bị dịch uy hiếp và vùng đệm để triển khai đồng bộ các biện pháp cấp bách. Các lực lượng chuyên môn sẽ tổ chức lấy mẫu khẩn cấp để xét nghiệm xác định bệnh, truy xuất nguồn lây, truy vết động vật, sản phẩm động vật và các yếu tố dịch tễ liên quan; đồng thời thực hiện khoanh vùng, khử trùng tiêu độc, kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận chuyển, buôn bán, giết mổ gia súc tại khu vực có dịch.
Đặc biệt, tỉnh yêu cầu triển khai tiêm phòng khẩn cấp và tiêm phòng bao vây đạt 100% số gia súc thuộc diện tiêm phòng tại vùng dịch, vùng bị dịch uy hiếp, vùng đệm và các địa bàn có nguy cơ cao bằng loại vắc xin phù hợp theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Sau giai đoạn khẩn cấp, căn cứ diễn biến dịch bệnh và khả năng cung ứng vắc xin, tỉnh sẽ tổ chức tiêm phòng diện rộng nhằm tạo miễn dịch quần thể, bảo vệ đàn vật nuôi trên địa bàn.
Để bảo đảm nguồn lực triển khai, Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan đầu mối tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra và đôn đốc thực hiện kế hoạch; chủ trì công tác giám sát, lấy mẫu xét nghiệm, đánh giá nguy cơ và tham mưu các giải pháp ứng phó phù hợp với diễn biến thực tế. Sở Tài chính tham mưu bố trí kinh phí phục vụ công tác phòng, chống dịch; các lực lượng công an, quân sự, quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát, ngăn chặn vận chuyển, buôn bán động vật và sản phẩm động vật nhập lậu, không rõ nguồn gốc.
Các xã, phường có trách nhiệm xây dựng kế hoạch ứng phó phù hợp với tình hình thực tế địa phương; chủ động chuẩn bị kinh phí, vật tư, hóa chất, vắc xin và nhân lực; tổ chức giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp nghi mắc bệnh. Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh nếu để dịch bệnh lây lan trên địa bàn quản lý hoặc báo cáo không đầy đủ, thiếu chính xác.
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
