Một trong những mô hình đang được đánh giá có nhiều triển vọng là chuyển đổi diện tích chè già cỗi sang trồng dứa. Cuối năm 2025, nhiều hộ dân tại các thôn Tú Thịnh, Tân Phú và Tân Tiến, xã Sơn Dương - là thành viên của Hợp tác xã Dịch vụ, Thương mại Nông lâm nghiệp Farm đã thực hiện chuyển đổi những diện tích chè năng suất thấp sang trồng dứa theo hướng liên kết sản xuất với doanh nghiệp.
Cây dứa được trồng tại xã Sơn Dương đang cho những tín hiệu phát triển tốt.
Theo ông Trần Ngọc Khởi, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ, Thương mại Nông lâm nghiệp Farm, dứa phù hợp với điều kiện đất đồi của địa phương, có khả năng thích nghi tốt, năng suất bình quân từ 45 - 60 tấn/ha, giá thu mua ổn định nhờ doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Trồng dứa cho thu nhập đạt từ 120 - 150 triệu đồng/ha/năm, cao hơn nhiều so với các loại cây trồng trước đây.
Để triển khai mô hình, hợp tác xã đã chủ động khảo sát thực tế, lựa chọn giống phù hợp, đồng thời phối hợp hướng dẫn kỹ thuật cho các thành viên. Sau thời gian trồng và chăm sóc, cây dứa sinh trưởng tốt, bước đầu cho thấy hiệu quả khả quan. Đến nay, tổng diện tích dứa của các thành viên hợp tác xã đã đạt khoảng 15 ha, từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung trên địa bàn.
Là một trong những hộ tham gia mô hình, chị Nguyễn Thị Mỵ, thôn Tân Tiến chia sẻ, trước đây gia đình chủ yếu trồng chè, tuy nhiên cây đã già cỗi, năng suất thấp. Khi chuyển sang trồng dứa, nhận thấy cây sinh trưởng tốt, gia đình rất phấn khởi và kỳ vọng sẽ mang lại thu nhập cao hơn, góp phần cải thiện đời sống.
Chị Nguyễn Thị Mỵ, thôn Tân Tiến đã chuyển đổi toàn bộ diện tích chè già cỗi sang trồng dứa.
Vừa qua, xã Sơn Dương đã có buổi làm việc với Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO), tỉnh Ninh Bình nhằm khảo sát, đánh giá tiềm năng phát triển mô hình trồng dứa trên địa bàn. Đoàn đã trực tiếp kiểm tra thực địa tại các khu vực trồng dứa; tiến hành đánh giá độ pH đất, quá trình sinh trưởng của cây, điều kiện khí hậu cùng các yếu tố kỹ thuật để làm cơ sở triển khai mô hình liên kết sản xuất trong thời gian tới. Đây là tín hiệu tích cực, mở ra khả năng kết nối với doanh nghiệp lớn có năng lực chế biến và xuất khẩu, tạo đầu ra ổn định, lâu dài cho nông sản địa phương.
Cùng với cây dứa, chanh tứ thì cũng đang trở thành lựa chọn của nhiều hộ dân trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Tại thôn Tân Thịnh, nhiều diện tích chè và sắn trước đây đã được cải tạo để trồng loại cây ăn quả này.
Gia đình anh Phạm Văn Tuấn là một trong những hộ tiên phong thực hiện chuyển đổi. Trước đây, hơn 4 ha đất đồi của gia đình chủ yếu trồng chè và sắn, song hiệu quả kinh tế không cao. Tháng 6/2025, anh quyết định cải tạo đất, chuyển sang trồng chanh tứ thì. Sau thời gian chăm sóc, cây phát triển tốt, bước đầu cho thu hoạch. Theo anh Tuấn, loại cây này có ưu điểm dễ chăm sóc, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu địa phương, cho thu hoạch quanh năm nên tạo nguồn thu ổn định hơn so với trước.
Không chỉ riêng gia đình anh Tuấn, nhiều hộ dân khác trong thôn cũng nhận thấy tiềm năng của mô hình này. Gia đình anh Tô Đức Phương đã chuyển đổi 3 ha chè sang trồng chanh tứ thì. Anh Phương cho biết, việc chuyển đổi không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn mở ra hướng liên kết sản xuất trong tương lai, khi các hộ cùng trồng một loại cây sẽ thuận lợi trong việc hình thành vùng nguyên liệu tập trung, phục vụ thu mua, chế biến.
Anh Phạm Văn Tuấn, thôn Tân Thịnh chăm sóc vườn chanh của gia đình.
Thực tế cho thấy, việc đa dạng hóa cây trồng đã góp phần giảm thiểu rủi ro trong sản xuất nông nghiệp, đồng thời mở ra cơ hội xây dựng các chuỗi liên kết bền vững giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Đây cũng là hướng đi phù hợp nhằm nâng cao giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích đất sản xuất.
Bên cạnh các mô hình chuyển đổi cây trồng, xã Sơn Dương còn chú trọng phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Hiện địa phương đã xây dựng và duy trì hơn 10 mô hình sản xuất theo hướng hiện đại như trồng rau trong nhà màng, cây ăn quả theo tiêu chuẩn hữu cơ, nuôi trồng thủy sản tuần hoàn và chăn nuôi an toàn sinh học. Các mô hình này đang từng bước phát huy hiệu quả, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân từ nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa.
Ông Phùng Việt Hưng, Chủ tịch UBND xã Sơn Dương khẳng định, từ thực tiễn triển khai các mô hình, địa phương xác định rõ định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng lựa chọn các loại cây trồng, vật nuôi có năng suất, giá trị kinh tế cao và phù hợp với điều kiện địa phương để tập trung phát triển.
Thời gian tới xã Sơn Dương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế. Đồng thời, tăng cường hỗ trợ về giống, kỹ thuật, mở rộng liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp.
Cùng với đó, địa phương sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng nông sản theo các tiêu chuẩn an toàn, đáp ứng yêu cầu của thị trường. Qua đó, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, tạo nền tảng quan trọng để địa phương thực hiện thành công mục tiêu tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, gắn với xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn tiếp theo.
Biên tập viên cổng TTĐT tỉnh
