Tăng giá trị trên đồng đất
Xóa bỏ tư duy sản xuất thuần nông, cải tạo vườn tạp kém hiệu quả để chuyển sang phát triển các loại cây trồng, vật nuôi đặc sản có giá trị kinh tế cao đang trở thành hướng đi của nhiều hộ dân ở xã Phú Lương.
Ít ai biết rằng, trước năm 2020, khu vườn rộng hơn 6.000 m² của gia đình ông Nguyễn Xuân Hiển, thôn Gia Cát, xã Phú Lương từng là vườn tạp, sau đó được chuyển sang trồng bưởi nhưng hiệu quả kinh tế thấp, đầu ra bấp bênh. Không chấp nhận mãi quanh quẩn với những cây trồng kém hiệu quả, ông Hiển quyết định cải tạo toàn bộ diện tích để tìm hướng đi mới. Năm 2021, ông mạnh dạn thử nghiệm mô hình trồng chanh tứ thì bằng phương pháp cắt ghép trực tiếp lên gốc bưởi sẵn có. Việc tận dụng bộ rễ khỏe của cây bưởi giúp cây chanh sinh trưởng nhanh, thích nghi tốt với điều kiện thổ nhưỡng, ít sâu bệnh và cho thu hoạch quanh năm.
Trồng rau thủy canh đang là hướng phát triển kinh tế hiệu quả tại phường Minh Xuân.
Ông Hiển cho biết, gia đình ông trồng chanh tứ thì thấy cây hợp đất, hợp khí hậu nên cho năng suất rất cao. Trung bình mỗi năm thu hoạch hơn 10 tấn quả. Với giá bán dao động từ 20.000 đến 45.000 đồng/kg, tổng doanh thu đạt hơn 100 triệu đồng. So với thời điểm trồng ngô trước đây, mức lãi cao gấp 4 đến 5 lần. Hiện nay, thương lái trong và ngoài tỉnh đánh xe đến tận vườn thu mua, không lo ế.
Tại xã Tát Ngà, thực hiện chủ trương cơ cấu lại ngành nông nghiệp, xã đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường. Từ những diện tích canh tác kém hiệu quả, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển sang trồng quế, hồi, cây ăn quả, rau an toàn và các loại cây có giá trị kinh tế cao. Mô hình trồng dưa hấu tại thôn Vị Ke đang trở thành hướng chuyển đổi cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế tích cực cho người dân địa phương.
Theo anh Hoàng Văn Lù, Trưởng thôn Vị Ke, hiện toàn thôn có khoảng 15 hộ trồng dưa hấu. Cây dưa hấu phù hợp với điều kiện địa phương, dễ chăm sóc, ít sâu bệnh và chỉ sau khoảng 3 tháng xuống giống là có thể thu hoạch. Trung bình mỗi ha dưa hấu cho thu nhập từ 30 - 40 triệu đồng/vụ, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tăng thu nhập cho người dân.
Chị Ma Thị Siêng, thôn Vị Ke cho biết, trước đây sau vụ lúa gia đình chủ yếu trồng ngô, hiệu quả kinh tế không cao. Từ khi chuyển sang trồng dưa hấu, thu nhập tăng lên đáng kể, mỗi vụ có thêm nguồn thu giúp kinh tế gia đình ổn định hơn.
Mở hướng phát triển bền vững
Xác định vai trò quan trọng của chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trong việc phát triển nông nghiệp bền vững nâng cao thu nhập cho người dân, tỉnh đã ban hành Kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa năm 2026; tổ chức hội nghị phổ biến các mô hình, giống cây trồng, vật nuôi có năng suất và giá trị kinh tế cao; hướng dẫn các địa phương xây dựng phương án phát triển sản xuất gắn với chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi giai đoạn 2026-2030... Nhờ đó, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi trên địa bàn tỉnh đã đạt kết quả tích cực. 124/124 xã, phường đã hoàn thành kế hoạch chuyển đổi phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời thành lập các tổ công tác để hỗ trợ cơ sở, khảo sát mô hình, kết nối doanh nghiệp và triển khai nhiều mô hình thực nghiệm nhằm tìm kiếm các loại cây, con phù hợp với từng vùng sinh thái.
Trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh đã triển khai chuyển đổi 15.830,7 ha trên tổng số 16.398 ha theo kế hoạch, đạt 96,59%, với 502 mô hình sản xuất. Nhiều mô hình đã khẳng định hiệu quả kinh tế vượt trội so với cây trồng truyền thống. Điển hình như mô hình trồng lúa chất lượng cao tại xã Pờ Ly Ngài cho thu nhập khoảng 88 triệu đồng/ha/vụ; mô hình liên kết trồng dưa chuột, ớt, bí đỏ, mướp tại xã Hòa An đạt từ 225-280 triệu đồng/ha/vụ; mô hình trồng chanh leo tại xã Yên Phú đạt khoảng 200 triệu đồng/ha; mô hình trồng bí xanh tại Yên Phú, Bạch Xa cho thu nhập từ 214-500 triệu đồng/ha...
Chanh tứ thì hợp với khí hậu và thổ nhưỡng ở Phù Lưu nên được nhiều hộ dân trong xã chọn là cây trồng để phát triển kinh tế gia đình.
Toàn tỉnh đã xây dựng được 318 mô hình chăn nuôi và 75 mô hình thủy sản. Trong chăn nuôi, nhiều địa phương phát triển hiệu quả các mô hình nuôi trâu, bò, dê, ngựa, lợn theo hướng sinh sản, thương phẩm và vỗ béo; nhiều mô hình nuôi động vật đặc sản như cầy, dúi, hươu, nhím, chồn, rắn hay nuôi ong lấy mật đang mở ra hướng phát triển sinh kế mới, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân.
Trong lĩnh vực thủy sản, các địa phương đã tận dụng hiệu quả diện tích mặt nước hồ thủy điện, hồ chứa và ao truyền thống để phát triển các mô hình nuôi cá đặc sản, lươn không bùn, nuôi ốc, cá tầm, cá lăng, cá chiên, cá bỗng kết hợp ứng dụng tiến bộ kỹ thuật đã góp phần nâng cao giá trị sản xuất, mở ra hướng đi mới trong khai thác lợi thế mặt nước của tỉnh... Qua đó, góp phần nâng cao giá trị sản xuất, tăng thu nhập cho người dân và từng bước hình thành nền nông nghiệp hàng hóa bền vững.
Thời gian tới, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng phát huy lợi thế từng vùng, ưu tiên phát triển các loại cây ăn quả, cây dược liệu, rau an toàn, cây đặc sản và các giống cây, con có giá trị kinh tế cao; mở rộng vùng nguyên liệu phục vụ chế biến, tăng cường thu hút doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, phát triển chăn nuôi an toàn sinh học, xây dựng các vùng sản xuất tập trung gắn với chuỗi giá trị và nhân rộng những mô hình đã được kiểm chứng về hiệu quả. Cùng với đó là tăng cường tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ giống chất lượng cao, phòng chống dịch bệnh và hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi để người dân yên tâm đầu tư sản xuất.../.
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
