Giữ bình yên trên đường biên số
Ở những bản làng vùng cao Tuyên Quang, khoảng cách địa lý đang được thu hẹp nhanh chóng bởi điện thoại thông minh và mạng xã hội. Nhưng cùng với cơ hội tiếp cận thông tin, học tập và việc làm, những chiếc điện thoại cũng đang mở thêm một “đường biên” mới trong công tác phòng ngừa tội phạm. Nguy cơ đối với thanh thiếu niên vùng cao không còn chỉ hiện hữu ở những đường mòn, lối mở hay những cuộc tiếp xúc trực tiếp, mà đã len lỏi đến từng nếp nhà, qua màn hình điện thoại, bằng các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao, núp bóng "việc nhẹ lương cao" vô cùng tinh vi. Chủ động nhận diện phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm, lực lượng Công an Tuyên Quang đã kiên trì bám bản, nỗ lực phổ cập kỹ năng số và thiết lập một chuỗi phòng ngừa liên hoàn từ cơ sở. Cuộc chiến không tiếng súng trên không gian mạng ấy không chỉ cần sự sắc bén về nghiệp vụ của lực lượng Công an, mà còn đòi hỏi sự gắn kết của cả hệ thống chính trị, sự vào cuộc trách nhiệm, quyết liệt giữa các cấp, ngành, gia đình và nhà trường, để thiết lập “vùng xanh an toàn” trên không gian mạng cho trẻ em vùng cao.
Kỳ 1: Những chiếc bẫy đi qua màn hình
“Bao giờ em đi được, có bạn nào rủ thêm nhé, bên chị đang cần người, muộn là người khác làm mất, lương 20 triệu một tháng, chị lo tiền xe cộ đi lại, ăn ở”. Dòng tin nhắn ngắn ngủi ấy liên tục được gửi vào điện thoại các em học sinh vùng cao, những đứa trẻ mới lớn chưa đủ nhận diện hiểm nguy nhưng luôn muốn kiếm tiền phụ giúp gia đình đã khiến các em chút nữa sa bẫy lừa đảo.

Công an xã Cán Tỷ kịp thời phát hiện, ngăn chặn 4 cháu gái bỏ nhà đi tìm “việc nhẹ, lương cao”.
Câu chuyện mới đây ở xã Cán Tỷ khiến nhiều phụ huynh thức tỉnh trong công tác quản lý con. Kỳ nghỉ hè vừa mới bắt đầu, gia đình anh Thào Mí Phừ, thôn Lao Chải, xã Cán Tỷ đã nhận cú sốc lớn khi con gái Th. T. Ph. bỏ nhà đi. Mới học lớp 6, chưa nhận biết được các thủ đoạn lừa đảo tinh vi trên không gian mạng, Ph. đã tin vào những dòng tin nhắn hứa hẹn công việc nhẹ nhàng, không cần bằng cấp, ngồi phòng điều hòa tại Hải Phòng với mức lương từ 15 - 20 triệu đồng/tháng.
Tin lời kẻ xấu, Ph. đã cùng 4 bạn học lén dọn đồ, trốn gia đình, bắt xe khách lên Đồng Văn thuê nhà nghỉ chờ người đến đón. Anh Phừ kể lại: “Vợ chồng tôi đều đi làm ăn xa, con gái ở nhà với bà nội, khi gọi điện con bảo đi làm thêm dịp hè ở Hải Phòng nhưng không biết làm gì, ai đưa đi, không biết đang ở đâu, tôi bảo cháu gửi định vị thì biết đang ở Đồng Văn và cháu nói họ hẹn 3 giờ sáng sẽ có người đón đi nên tôi đã nghi ngờ. Tôi kịp thời báo cáo Công an xã nhờ họ giúp đỡ. Khi giải cứu được các cháu về, con gái bảo họ thường xuyên nhắn tin quan tâm, thúc giục đi làm, bảo rủ thêm các bạn, không cần bằng cấp, họ lo hết tiền xe đi lại, ăn ở nên các cháu nghe theo”.
Không riêng Cán Tỷ, vừa qua, Công an xã Nghĩa Thuận nhận được thông tin 2 cháu gái là V.T.L (sinh năm 2012, học sinh trường THCS Thanh Vân) và G.T.H (sinh năm 2011, học sinh trường THCS Nghĩa Thuận), cùng trú tại xã Nghĩa Thuận, tỉnh Tuyên Quang, có nhiều biểu hiện bất thường, đã trốn gia đình rời khỏi địa phương. Xác định 2 cháu đã bị các đối tượng xấu trên mạng xã hội tiếp cận, vẽ ra viễn cảnh về một công việc ổn định, không đòi hỏi bằng cấp nhưng có thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng tại Hải Phòng, Công an xã Nghĩa Thuận đã phối hợp với lực lượng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh kịp thời ngăn chặn khi 2 cháu đang trên xe di chuyển qua khu vực xã Quản Bạ, đến điểm hẹn của các đối tượng lừa đảo.

Các đối tượng sử dụng mạng xã hội để dụ dỗ, lôi kéo các cháu đi làm xa bằng những lời hứa hẹn hấp dẫn như “không cần bằng cấp”, “bao ăn ở, đi lại”.
Một chiếc điện thoại thông minh, vài dòng tin nhắn hỏi han, những lời hứa về mức lương hàng chục triệu đồng mỗi tháng, “bao ăn ở, không cần bằng cấp”... đã đánh trúng tâm lý muốn kiếm tiền và khiến nhiều học sinh vùng cao lặng lẽ bỏ nhà đi, mang theo giấc mơ đổi đời mà không biết mình đang bước vào chiếc bẫy được giăng sẵn. Cạm bẫy ảo này đang bủa vây khắp bản làng vùng sâu, vùng xa. Chỉ tính riêng từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng Công an cơ sở trên địa bàn tỉnh đã ngăn chặn, xử lý trên 10 vụ lừa đảo trên không gian mạng với chiêu trò “việc nhẹ lương cao”, tiêu biểu như ở các xã Quản Bạ, Cán Tỷ, Nghĩa Thuận, Minh Tân, Sơn Dương, Pà Vầy Sủ... Những dòng thư viết vội các em để lại trước khi rời khỏi địa phương khiến phụ huynh nghẹn lòng: “Con đi làm đến hết hè rồi con về, còn đi cấy hoặc thu ngô thì con chuyển khoản về rồi bố mẹ lấy tiền đấy thuê người làm chứ bố mẹ làm vất lắm... Tạm biệt bố mẹ và cả nhà nha, đến nơi con gọi cho”. Chính khát khao muốn tự lập, muốn chứng tỏ bản thân và san sẻ nỗi lo kinh tế với gia đình đã trở thành điểm yếu chí mạng, đẩy các em vào chiếc bẫy được giăng sẵn.
Trung tá Mai Trọng Hiếu, Trưởng Công an xã Quản Bạ chia sẻ: “Kịch bản lừa đảo của các đối tượng cực kỳ chuyên nghiệp và đánh trúng tâm lý trẻ em mới lớn, muốn kiếm tiền phụ giúp gia đình, nhất là vào dịp hè. Chúng không dùng bạo lực ép buộc mà dùng mồi nhử tâm lý, kết bạn qua Facebook, TikTok, Zalo, tạo vỏ bọc người tuyển dụng thành đạt, tạo ra các mối liên kết, vỏ bọc tâm lý, tác động khiến các em có suy nghĩ được chia sẻ dẫn đến đặt niềm tin vào những lời dụ dỗ. Sự tò mò với cuộc sống thành thị, áp lực kinh tế gia đình đè nặng lên vai con trẻ khiến các em dễ dàng sập bẫy. Các em có điện thoại thông minh, lướt mạng xã hội nhưng lại thiếu về kỹ năng nhận diện lừa đảo”.

Lực lượng Công an kịp thời ngăn chặn khi các cháu đang trên xe di chuyển đến điểm hẹn của đối tượng lừa đảo.
Tuyên Quang hiện có hơn 277 km đường biên giới với Trung Quốc, 17 xã và hàng trăm thôn, bản biên giới. Địa hình núi cao, dân cư phân tán, nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa khiến công tác bảo đảm an ninh, trật tự vốn đã đặt ra những yêu cầu đặc thù. Cùng với các nguy cơ trên địa bàn thực tế, trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin, một đường biên giới khác đã và đang hiện hữu: Đường biên số. Công an tỉnh Tuyên Quang xác định không gian mạng đang làm xuất hiện những vấn đề an ninh mới, có tính liên địa bàn và khó nhận diện bằng phương thức quản lý truyền thống. Một trong những biểu hiện rõ nhất là thủ đoạn dùng mạng xã hội tiếp cận thanh thiếu niên bằng lời mời “việc nhẹ, lương cao”.
Đằng sau một lời mời việc làm tưởng như vô hại có thể là nguy cơ lớn hơn. Trong 8 tháng đầu năm 2026, Công an tỉnh Tuyên Quang đã điều tra, giải quyết 3 vụ án mua bán người với 4 bị can, 3 nạn nhân. Nếu như trước đây, tội phạm mua bán người hay lừa đảo phải mất nhiều công sức tiếp cận, làm quen, lặn lội qua từng bản làng để gặp gỡ nạn nhân, thì nay, không gian mạng đã xóa nhòa mọi khoảng cách địa lý. Chỉ cần một tài khoản mạng xã hội ảo, những kẻ lừa đảo có thể ngồi từ xa và thả "mồi câu" tới bất kỳ em học sinh nào ở các xã vùng cao biên giới. Thực tế đó đặt ra một yêu cầu mới: giữ bình yên cho vùng cao không chỉ là quản lý tốt đường mòn, lối mở hay địa bàn dân cư, mà còn phải giúp người dân có khả năng tự bảo vệ mình trên môi trường số.

Những dòng thư viết vội các em để lại cho gia đình trước khi bỏ nhà đi làm xa.
Trao đổi về thực trạng này, Thượng tá Hoàng Trung Dũng - Trưởng Công an xã Cán Tỷ chia sẻ: “Ngay khi nhận được tin báo về việc các cháu có biểu hiện bất thường, bỏ học và trốn khỏi địa phương, lực lượng Công an xã đã lập tức kích hoạt cơ chế phản ứng nhanh, phối hợp chặt chẽ với công an xã các địa bàn, tiến hành rà soát các cơ sở lưu trú và tổ chức giải cứu các cháu. Phương thức, thủ đoạn của tội phạm mua bán người trên không gian mạng hiện nay vô cùng tinh vi. Chúng tạo ra các kịch bản tuyển dụng hoàn hảo, lợi dụng các nạn nhân ở khu vực biên giới, vùng sâu vùng xa, nơi nhận thức về an ninh mạng còn nhiều hạn chế để thực hiện hành vi dụ dỗ, lôi kéo. Nếu Công an cơ sở không chủ động bám địa bàn và phản ứng kịp thời trong từng phút, từng giờ, bi kịch lừa đảo là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Vì vậy, thời gian tới, Công an xã Cán Tỷ tiếp tục chủ động bám bản, nắm chắc biến động của từng gia đình có con em trong độ tuổi vị thành niên; tích cực tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, cùng với chính quyền địa phương và toàn xã hội bảo vệ trẻ em trên không gian mạng”.
Sự chuyển dịch phương thức hoạt động của tội phạm từ “đời thực” lên “mạng ảo” đang đặt ra những thách thức chưa từng có đối với công tác bảo đảm ANTT tại địa bàn vùng cao, biên giới. Nếu không có những biện pháp can thiệp, phòng ngừa kịp thời và đồng bộ, nguy cơ hàng loạt lao động trẻ em, thanh thiếu niên vùng cao bị bán sang biên giới, bị bóc lột sức lao động hoặc trở thành nạn nhân trong các vụ án lừa đảo công nghệ cao là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Trận địa giữ gìn bình yên biên cương giờ đây không chỉ có những bước chân tuần tra, mà còn là cuộc chiến cam go trên không gian mạng để bảo vệ từng công dân, từng đứa trẻ trước những chiếc bẫy tinh vi đi qua màn hình.
Lý Lan
Công an tỉnh
bình luận
Bài viết liên quan
Tiếp tục đưa hoạt động kết nghĩa giữa Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang và Bộ CHQS tỉnh Phông Sa Lỳ đi vào chiều sâu
Bộ Quốc phòng tổng kết thực hiện các luật về quân sự, quốc phòng
Đưa pháp luật đến gần hơn với Nhân dân
Quân khu 2 sơ kết giai đoạn 1 Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ
Bàn giao nhiệm vụ Chỉ huy trưởng, Chính trị viên Ban CHQS phường Bình Thuận và xã Bình Ca
