Đưa bản sắc văn hóa đến gần hơn với cộng đồng
Những năm gần đây, xã Lâm Bình trở thành một trong những địa phương tiêu biểu trong việc khai thác giá trị văn hóa truyền thống và cảnh quan thiên nhiên thông qua các nền tảng số. Tại các thôn như Bản Bon, Nà Khậu, Khau Cau, ngày càng nhiều người dân chủ động học hỏi kỹ năng quay, dựng video, sáng tạo nội dung để giới thiệu đời sống, phong tục, tập quán, văn hóa ẩm thực của đồng bào lên các nền tảng mạng xã hội, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương và tạo thêm sinh kế.
Nghề sáng tạo nội dung đang mang lại nguồn thu nhập cao cho nhiều hộ dân tại xã Lâm Bình
Theo thống kê của UBND xã Lâm Bình, năm 2024, tổng doanh thu từ các kênh YouTube, TikTok trên địa bàn xã đạt khoảng 41,5 tỷ đồng. Các cá nhân, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực này đã nộp 965,7 triệu đồng tiền thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2025 khi cộng đồng sáng tạo nội dung số của xã đạt doanh thu hơn 40,7 tỷ đồng, đóng góp vào ngân sách nhà nước trên 896 triệu đồng tiền thuế. Hoạt động sáng tạo nội dung trên các nền tảng số đã trở thành nguồn thu nhập ổn định của nhiều hộ dân, với không ít cá nhân đạt mức thu nhập từ vài chục triệu đồng đến vài trăm triệu đồng mỗi tháng từ sáng tạo nội dung và kinh doanh trên nền tảng số. Nhiều kênh YouTube, TikTok duy trì hoạt động thường xuyên, thu hút lượng lớn người theo dõi trong và ngoài nước. Không chỉ lan tỏa hình ảnh vùng cao Tuyên Quang, các nền tảng số còn mở ra hướng phát triển kinh tế mới dựa trên khai thác giá trị văn hóa bản địa.
Là một trong những người tiên phong theo đuổi hướng đi này, anh Quan Văn Dự, chủ kênh "Dự Đông Bắc" ở thôn Bản Bon, cho biết việc trở về quê hương để sáng tạo nội dung số giúp anh vừa có điều kiện chăm sóc gia đình, vừa tạo dựng nguồn thu nhập ổn định. Hiện kênh Dự Đông Bắc trên Facebook có trên 179.000 người theo dõi, trên TikTok có trên 236.000 người theo dõi và trên YouTube có trên 25.000 người theo dõi. Những video ghi lại cuộc sống thường nhật, cảnh sắc thiên nhiên và bản sắc văn hóa của đồng bào địa phương đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả trong và ngoài nước.
Tương tự, chị Lý Thị Líu, chủ kênh "Triệu Mai Hương", cũng lựa chọn ghi lại những hình ảnh lao động sản xuất, chế biến các món ăn truyền thống, sinh hoạt thường nhật của người dân vùng cao. Những thước phim mộc mạc, chân thực không chỉ góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa địa phương mà còn mang lại nguồn thu nhập đáng kể, giúp cải thiện đời sống gia đình.
Kinh tế nông thôn thích ứng với chuyển đổi số
Cùng với hoạt động sáng tạo nội dung, chuyển đổi số đang tạo chuyển biến rõ nét trong phương thức tiêu thụ nông sản. Tại xã Tân An, mô hình "Chợ số - Nông thôn số" do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã triển khai bước đầu phát huy hiệu quả, giúp người dân từng bước tiếp cận thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt. Với tiêu chí "4T": Tiểu thương - Thương mại điện tử - Thanh toán không dùng tiền mặt - Tiết kiệm số, mô hình đã hỗ trợ hàng trăm hội viên phụ nữ tiếp cận các kỹ năng kinh doanh hiện đại, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tân An ra mắt Mô hình "Chợ số - Nông thôn số"
Bà Ma Thị Hiếu, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tân An, cho biết, mô hình không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả tiêu thụ nông sản mà còn từng bước thay đổi tư duy sản xuất của hội viên. Nhiều hộ dân đã biết chụp ảnh sản phẩm, đăng tải trên mạng xã hội và sử dụng tài khoản ngân hàng để giao dịch, qua đó giảm bớt khâu trung gian, nâng cao giá trị sản phẩm.
Là một trong những hộ tham gia mô hình, chị Hoàng Thị Hương cho biết, trước đây sản phẩm trứng gà của gia đình chủ yếu phụ thuộc vào thương lái nên thường bị ép giá. Từ khi tham gia mô hình, chỉ cần cập nhật sản lượng lên nhóm Zalo của Ban quản trị, đơn hàng được kết nối nhanh chóng, giá bán ổn định và khách hàng ở khu vực trung tâm cũng dễ dàng đặt mua. Chỉ sau hơn hai tháng triển khai, riêng mặt hàng trứng gà ta đã tiêu thụ được hơn 10.000 quả, tạo thêm động lực để người dân mạnh dạn ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, kinh doanh.
Thu hẹp khoảng cách số từ cơ sở
Xác định thu hẹp khoảng cách số là yếu tố quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, tỉnh Tuyên Quang đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tạo điều kiện để người dân vùng sâu, vùng xa tiếp cận công nghệ. Tại các địa bàn còn nhiều khó khăn như xã Thắng Mố, hệ thống truyền thanh cơ sở được đầu tư nâng cấp, kết hợp với các hình thức tuyên truyền trực quan, giúp người dân kịp thời tiếp cận chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước và các mô hình phát triển kinh tế hiệu quả. Theo báo cáo của UBND xã, giai đoạn 2021 - 2025, địa phương đã huy động, lồng ghép các nguồn lực để xây dựng mới và nâng cấp 13 nhà văn hóa thôn, với tổng kinh phí trên 12 tỷ đồng. Bên cạnh đó, các Tổ công nghệ số cộng đồng đã phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt trong việc hỗ trợ người dân sử dụng điện thoại thông minh, truy cập internet và khai thác thông tin phục vụ sản xuất, đời sống.
Anh Pháng Ngọc Thức, Trưởng thôn Bản Ruồng, cho biết thời gian đầu triển khai, nhiều người dân còn e ngại, chưa quen với công nghệ. Các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng đã trực tiếp hướng dẫn từng thao tác, từ sử dụng điện thoại thông minh đến tìm kiếm thông tin, theo dõi các video hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt. Khi nhận thấy hiệu quả thiết thực trong sản xuất và đời sống, người dân đã chủ động học hỏi, từng bước ứng dụng công nghệ số vào thực tiễn, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.
Kiến tạo nền tảng cho phát triển bền vững
Để chuyển đổi số thực sự đi vào chiều sâu và trở thành động lực phát triển, tỉnh Tuyên Quang đã tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, đồng thời triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ tỉnh đến cơ sở. Dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, các chủ trương về chuyển đổi số được cụ thể hóa bằng những chương trình, kế hoạch và chính sách thiết thực, tạo nền tảng để người dân từng bước tiếp cận, làm chủ công nghệ số.
Một trong những điểm nhấn là Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh về chính sách hỗ trợ Tổ công nghệ số cộng đồng giai đoạn 2026 - 2030, với mức hỗ trợ 2 triệu đồng/tổ/năm. Chính sách này góp phần duy trì hiệu quả hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng, lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền, phổ cập kỹ năng số, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, các nền tảng số và ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, đời sống.
Song song với đó, tỉnh tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp viễn thông để đầu tư, mở rộng hạ tầng số, phủ sóng internet, phát triển các nền tảng chính quyền số và từng bước xây dựng mô hình nông thôn mới thông minh. Những giải pháp đồng bộ này không chỉ nâng cao chất lượng phục vụ người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền, tạo nền tảng để chuyển đổi số lan tỏa sâu rộng đến từng thôn, bản và từng hộ dân.
Theo ông Tô Viết Hiệp, Bí thư Đảng ủy xã Lâm Bình, địa phương xác định ứng dụng công nghệ số là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tiêu thụ nông sản, đồng thời phát huy giá trị văn hóa, du lịch và các lợi thế của địa phương trên môi trường số. Thời gian tới, xã tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ người dân ứng dụng các nền tảng số trong quảng bá sản phẩm, giới thiệu hình ảnh quê hương, phát triển du lịch cộng đồng và từng bước triển khai các hình thức bán hàng trực tuyến, phát trực tiếp tại vùng sản xuất nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị sản phẩm và tăng thu nhập cho người dân.
Những kết quả bước đầu cho thấy, chuyển đổi số không chỉ tạo ra phương thức sản xuất, kinh doanh mới mà còn từng bước thay đổi tư duy phát triển của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thông qua ứng dụng công nghệ số trong quảng bá văn hóa, phát triển du lịch cộng đồng, tiêu thụ nông sản và sử dụng dịch vụ công trực tuyến, người dân từng bước nâng cao kỹ năng số, mở rộng cơ hội phát triển kinh tế, cải thiện thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đồng thời, góp phần phát huy tính chủ động, sáng tạo của người dân, khuyến khích người dân tham gia tích cực vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Làng sáng tạo nội dung số Lâm Bình: Đưa văn hóa bản địa lên không gian số
Thực tiễn tại Tuyên Quang cho thấy, dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng và sự chỉ đạo, điều hành của chính quyền các cấp, các chủ trương về chuyển đổi số đã từng bước đi vào cuộc sống. Hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng ngày càng phát huy hiệu quả; người dân từng bước làm chủ các nền tảng số, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng thương mại điện tử để tiêu thụ nông sản, quảng bá văn hóa và du lịch địa phương.
Kết quả đạt được cũng thể hiện sự quán triệt và triển khai hiệu quả tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Theo đó, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới phương thức quản trị và tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Đối với Tuyên Quang, chuyển đổi số đã trở thành nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện của cả hệ thống chính trị. Công nghệ số đến từng thôn, bản, từng hộ dân đã góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, tạo điều kiện để đồng bào các dân tộc khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về nông nghiệp, du lịch và văn hóa và nông nghiệp, đồng thời khẳng định vai trò lãnh đạo của các cấp ủy đảng trong cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết của Đảng thành những kết quả thiết thực, mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân và tạo động lực cho sự phát triển bền vững của địa phương.
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
