Lãnh đạo xã Đường Hồng cùng cán bộ chuyên môn thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để nắm bát tình hình và đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp.
Không để người dân tự bơi
Sau khi khảo sát thực tế, nắm vững thế mạnh của từng thôn, từng khu vực, xã Đường Hồng xác định muốn giảm nghèo bền vững thì phải giúp người dân có sinh kế ổn định. Theo đồng chí Đỗ Việt Dũng, Chủ tịch UBND xã Đường Hồng cho biết: "Chúng tôi xác định công tác dân vận trong phát triển kinh tế không phải là vận động người dân làm theo bằng miệng mà phải bằng thực tế, phải đi cùng bà con từ đầu đến cuối. Cán bộ phải xuống tận nơi cùng người dân khảo sát đất đai, lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp rồi làm việc với đơn vị cung ứng giống và tìm đầu ra bền vững cho sản phẩm; sau đó tổ chức hướng dẫn quy trình kỹ thuật trồng, chăn nuôi cho các hộ dân tham gia thực hiện mô hình. Khi thấy hiệu quả thực tế thì người dân mới yên tâm làm theo và chủ động nhân rộng các mô hình".
Sau mỗi mô hình liên kết, cấp ủy chính quyền xã cùng doanh nghiệp liên kết và người dân đánh giá năng xuất, chất lượng sản phẩm để bàn bạc, thống nhất tiếp tục nhân rộng những mô hình phù hợp, nâng cao thu nhập cho người dân.
Từ quan điểm đó, cấp ủy, chính quyền đã giao từng cán bộ chuyên môn phụ trách địa bàn, thường xuyên theo dõi, bám nắm cơ sở, phối hợp với trưởng thôn, các tổ chức đoàn thể tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân. Mỗi mô hình phát triển kinh tế trước khi triển khai đều được tổ chức họp dân để bàn, lấy ý kiến, lựa chọn những hộ có điều kiện và quyết tâm làm trước. Khi mô hình bước đầu mang lại hiệu quả, chính những hộ tiên phong lại trở thành những "tuyên truyền viên" thuyết phục nhất, lan tỏa cách làm mới đến cộng đồng.
Mô hình lạc hoa liên kết với doanh nghiệp giúp người dân xã Đường Hồng chuyển đổi diện tích đất sản xuất kém hiệu quả, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa gắn với bao tiêu sản phẩm.
Ươm hạt giống nảy mầm niềm tin
Một trong những mô hình bước đầu mang lại hiệu quả là trồng lạc hoa theo hình thức liên kết với Công ty TNHH MTV Thiên Phú SH. Mô hình được triển khai trên diện tích 3,6 ha với 11 hộ tham gia. Doanh nghiệp hỗ trợ giống, chuyển giao kỹ thuật, đồng thời ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ sản phẩm với giá 13.000 đồng/kg lạc tươi. Ngay trong vụ đầu tiên, năng suất đạt 16,2 tấn/ha, khẳng định cây lạc hoa phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của địa phương. Từ kết quả khả quan này, xã đặt mục tiêu mở rộng diện tích lên 50 ha, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa gắn với chuỗi liên kết bền vững.
Theo ông Trần Văn Thỏng, Trưởng thôn Tân Yên (trước là thôn Nà Thấng) cho biết: "Thôn có 8 hộ tham gia trồng lạc hoa với tổng diện tích 26.500 m². Trong đó, hộ ông Trần Văn Bính là người tiên phong trồng nhiều nhất với 5.500 m², các hộ còn lại khoảng 3.000 m²/hộ. Thấy cây phát triển tốt, đầu ra ổn định, bà con rất phấn khởi và nhiều hộ đã chủ động đăng ký mở rộng diện tích. Đây là tín hiệu tích cực để thôn tiếp tục vận động người dân chuyển đổi những diện tích canh tác kém hiệu quả, không để đất bỏ hoang, từng bước nâng cao thu nhập".
Ông Trần Văn Bính, thôn Tân Yên vui mừng chia sẻ: "Gia đình tôi rất phấn khởi khi được xã vận động tham gia trồng giống lạc hoa mới. Ban đầu cũng lo vì chưa từng trồng loại cây này, nhưng được cán bộ xã, cán bộ kỹ thuật và doanh nghiệp trực tiếp hướng dẫn nên tôi mạnh dạn làm. Qua thực tế canh tác, tôi thấy cây lạc hoa không chỉ sinh trưởng tốt, cho năng suất và giá trị kinh tế cao hơn trồng ngô mà còn giúp cải tạo đất, làm đất tơi xốp, tăng độ màu mỡ để thuận lợi cho những vụ sản xuất tiếp theo. Có doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm nên bà con rất yên tâm”.
Người dân chuyển đổi những diện tích đất trước đây trồng ngô năng xuất thấp sang trồng gừng vì cây sinh trưởng, phát triển tốt.
Cũng giống mô hình trồng lạc hoa, xã Đường Hồng đã mạnh dạn đưa giống gừng trâu vào cơ cấu cây trồng chủ lực nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai và nâng cao thu nhập cho người dân. Thông qua công tác tuyên truyền, vận động, hướng dẫn kỹ thuật, nhiều diện tích đất canh tác trước đây bị bỏ hoang hoặc năng xuất thấp nay thay thế bằng vùng sản xuất gừng hàng hóa. Hiện toàn xã có 120 ha gừng trâu, năng suất bình quân đạt 40–45 tấn/ha, giá trị sản xuất khoảng 200 triệu đồng/ha. Hiệu quả kinh tế vượt trội của cây gừng không chỉ giúp nhiều hộ tăng thu nhập mà còn tạo động lực để người dân tiếp tục chuyển đổi cơ cấu cây trồng, khai thác hiệu quả quỹ đất, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung gắn với phát triển kinh tế bền vững.
Đồng chí Đỗ Việt Dũng, Chủ tịch UBND xã Đường Hồng cho biết, mục tiêu của địa phương không chỉ phát triển một loại cây trồng mà là xây dựng cơ cấu sản xuất đa dạng, phù hợp với từng vùng, từng điều kiện canh tác. Cùng với cây lạc hoa, cây gừng trâu xã còn khuyến khích các hộ phát triển trồng cây Hồi, đây là cây đang mang lại giá trị kinh tế cao cho nhiều hộ dân mà còn là cây lâm nghiệp đa mục tiêu, góp phần chuyển đổi diện tích rừng sản xuất kém hiệu quả sang phát triển rừng kinh tế bền vững, phủ xanh đất trống, bảo vệ môi trường sinh thái và tạo sinh kế lâu dài cho người dân.
Từ những đồi keo đến vùng hồi trù phú
Là một trong những người đi đầu, anh Triệu Văn Thành, thôn Nà Nôm đã mạnh dạn chuyển đổi hơn 4 ha keo, bồ đề sang trồng hồi sau nhiều lần được cán bộ xã tuyên truyền, phân tích hiệu quả kinh tế và hướng dẫn kỹ thuật. Khi mô hình bước đầu cho hiệu quả, nhiều hộ dân trong thôn đã tìm đến học hỏi kinh nghiệm và làm theo.
Cây hồi trở thành cây trồng chủ lực giúp người dân xã Đường Hồng phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo theo hướng bền vững.
Học tập anh Thành, anh Nông Văn Thạch đã chuyển đổi 2,6 ha rừng sản xuất sang trồng hồi từ năm 2015, đồng thời phát triển vườn ươm cây giống từ năm 2018 để cung cấp giống cho người dân trong và ngoài xã. Anh Thạch chia sẻ: "Trước đây nhiều người còn e ngại, nhưng khi thấy cây hồi phù hợp với điều kiện địa phương, cho thu nhập ổn định từ cành, lá để chưng cất tinh dầu, bà con đã chủ động chuyển đổi. Bây giờ không chỉ gia đình tôi mà nhiều hộ trong thôn cũng xem cây hồi là cây phát triển lâu dài".
Từ vài hộ tiên phong, đến nay toàn xã Đường Hồng đã phát triển được hơn 363 ha hồi, trong đó 106 ha đã cho thu hoạch, 242 ha đang bước vào giai đoạn khai thác và hơn 5 ha được trồng mới trong năm 2025. Hiện trên địa bàn có 13 lò chưng cất tinh dầu gồm 2 hệ thống nồi hơi và 11 nồi chưng cất thủ công, chủ yếu tập trung tại các thôn Nà Nôm, Khuổi Hon và Nà Đon. Bình quân mỗi héc-ta hồi cho khoảng 110–120 lít tinh dầu, với giá bán 350–400 nghìn đồng/lít, mang lại nguồn thu từ 38 – 48 triệu đồng/ha/năm. Điều đáng quý hơn cả là cây hồi đã làm thay đổi tư duy sản xuất của người dân, từ canh tác nhỏ lẻ sang phát triển kinh tế hàng hóa, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Khơi dậy khát vọng làm giàu trên chính quê hương
Không chỉ chú trọng phát triển các loại cây trồng có giá trị kinh tế, xã Đường Hồng còn khuyến khích người dân đẩy mạnh chăn nuôi trâu, bò, lợn, gà địa phương và ngựa bạch sinh sản. Theo phương án phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, xã định hướng phát triển các mô hình chăn nuôi theo hướng hàng hóa, gắn với lợi thế tự nhiên, nhu cầu thị trường và từng bước nâng cao thu nhập cho người dân.
Người dân đẩy mạnh vay vốn phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa.
Riêng với mô hình ngựa bạch sinh sản, xã đã triển khai 2 dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hỗ trợ 18 hộ dân tại thôn Nà Nôm với 36 con ngựa giống; và thôn Tắn Khâu và xóm Thâm Quảng (thôn Độc Lập) với quy mô 15 hộ, 30 con ngựa, nâng tổng đàn ngựa bạch toàn xã lên 159 con. Các hộ tham gia đều được hướng dẫn xây dựng chuồng trại, trồng cỏ, dự trữ thức ăn, tập huấn kỹ thuật chăm sóc và tiêm phòng đầy đủ; đến nay đàn ngựa sinh trưởng, phát triển tốt, chưa phát sinh dịch bệnh.
Anh Nguyễn Văn Quynh (mặc áo rằn ri đứng giữa) và 17 hộ dân xã Đường Hồng phấn khởi nhận ngựa bạch sinh sản từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia.
Là một trong những hộ được hưởng lợi từ dự án, anh Nguyễn Văn Quynh, thôn Tắn Khâu phấn khởi chia sẻ: "Gia đình tôi thuộc diện hộ cận nghèo, trước đây chủ yếu chăn nuôi nhỏ lẻ nên thu nhập không ổn định. Khi được xã vận động tham gia dự án nuôi ngựa bạch sinh sản, hỗ trợ con giống và hướng dẫn kỹ thuật, tôi rất yên tâm. Gia đình sẽ chăm sóc cho ngựa thật tốt để ngựa sinh trưởng, sinh sản khỏe mạnh, tạo thêm nguồn thu nhập, từng bước vươn lên thoát nghèo. Chúng tôi cũng mong mô hình ngày càng được nhân rộng để nhiều hộ dân khác có cơ hội phát triển kinh tế".
Những kết quả ấy cho thấy, khi cấp ủy, chính quyền biết lựa chọn đúng hướng đi, đồng hành cùng người dân bằng những việc làm cụ thể, mỗi chủ trương đều có thể trở thành động lực phát triển. Trên những triền núi Đường Hồng hôm nay, những cánh rừng hồi, những ruộng lạc hoa, vùng trồng gừng trâu xanh tốt và những đàn lợn đen, đàn ngựa bạch… không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn là minh chứng sinh động cho hiệu quả của công tác dân vận khéo trong phát triển sinh kế bền vững.
Ngô Hùng – Nguyễn Đoan – Lan Phương
KỲ III: Khơi dậy sức dân - Kiến tạo tương lai
