Chủ động tìm cây trồng phù hợp với đồng đất quê hương
Sau hơn một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu đặt ra đối với cấp ủy, chính quyền xã Lũng Cú không chỉ là tổ chức bộ máy hoạt động hiệu quả mà còn phải tạo ra những chuyển biến thực chất trong phát triển kinh tế, nâng cao đời sống Nhân dân. Trong đó, nông nghiệp được xác định là một trong những lĩnh vực cần đổi mới mạnh mẽ, bởi đây vẫn là nguồn sinh kế quan trọng của phần lớn người dân địa phương.
Phó Chủ tịch UBND xã Lũng Cú Ma Doãn Khánh cùng đơn vị cung ứng giống và người dân đánh giá hiệu quả cây lạc hoa trên diện tích đất đồi cằn cỗi.
Theo đồng chí Ma Doãn Khánh, Phó Chủ tịch UBND xã Lũng Cú cho biết: “Xã Lũng Cú có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng khá đặc thù, mùa khô kéo dài, nguồn nước phục vụ sản xuất còn hạn chế, nhiều diện tích đất canh tác khó duy trì sản xuất liên tục, có thời điểm phải bỏ trống. Đây là một trong những khó khăn đặt ra đối với phát triển nông nghiệp của địa phương. Vì vậy, trên cơ sở bảo tồn và phát triển giá trị của những cây trồng truyền thống, cấp ủy, chính quyền xã đang từng bước tìm kiếm, lựa chọn các giống cây mới có tiềm năng kinh tế, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và khả năng sản xuất của người dân. Quá trình chuyển đổi không thực hiện theo phong trào hay mở rộng diện tích một cách dàn trải mà hướng đến khảo nghiệm, đánh giá thực tế, xác định những cây trồng có khả năng thích nghi, cho sản phẩm chất lượng và có thị trường tiêu thụ. Từ việc tìm kiếm nguồn giống, kết nối đơn vị cung ứng đến tổ chức triển khai các mô hình sản xuất, cấp ủy chính quyền xã luôn đồng hành, định hướng, tạo điều kiện thuận lợi cùng người dân. Các mô hình được đưa vào sản xuất ở nhiều nhóm cây trồng khác nhau, từ cây ngắn ngày, cây đặc sản, cây dược liệu đến cây ăn quả và cây lâu năm, từng bước mở rộng lựa chọn sinh kế cho người dân vùng cao.
Cây gừng đang trở thành một trong những cây trồng có quy mô sản xuất lớn tại địa phương. Với diện tích trồng gừng đạt 177,547 ha, vượt 29,92% kế hoạch; sản lượng đã xuất bán đạt 108 tấn, giá từ 5.000 - 7.000 đồng/kg. Kết quả này cho thấy khả năng mở rộng sản xuất của cây gừng, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao chất lượng, ổn định đầu ra và gia tăng giá trị sản phẩm. Không chỉ quan tâm đến diện tích, cấp ủy, chính quyền xã còn chú trọng theo dõi quá trình sản xuất, kiểm tra thực tế tại các mô hình, nắm bắt những khó khăn của người dân để có định hướng phù hợp.
Đồng chí Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lũng Cú Dương Ngọc Đức vui mừng khi người dân thu hoạch gừng đạt năng xuất cao.
Từ mô hình khảo nghiệm đến cơ hội nâng cao thu nhập
Điểm đáng chú ý trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại Lũng Cú là sự đa dạng hóa các mô hình, từng bước tìm kiếm những cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn trên cùng diện tích đất sản xuất. Trong nhóm cây ngắn ngày, mô hình ớt chỉ thiên với diện tích 0,3 ha, năng suất khoảng 8 tấn/ha, giá bán từ 12.000 - 17.000 đồng/kg, lợi nhuận ước đạt 60 - 80 triệu đồng/ha, bước đầu cho hiệu quả kinh tế khả quan. Ớt chỉ địa được trồng trên diện tích 0,8 ha, năng suất 10 - 12 tấn/ha, lợi nhuận ước đạt 30 - 40 triệu đồng/ha. Cùng với đó, mô hình lạc hoa 0,3 ha cho lợi nhuận ước khoảng 35 - 50 triệu đồng/ha, mở thêm hướng lựa chọn cây trồng cho người dân. Những con số này là cơ sở để địa phương tiếp tục đánh giá, lựa chọn mô hình phù hợp, đồng thời khuyến khích người dân thay đổi tư duy sản xuất, quan tâm nhiều hơn đến hiệu quả kinh tế thay vì chỉ chú trọng sản lượng.
Lãnh đạo xã cùng người dân thu hoạch lúa Khẩu Mang để đánh giá hiệu quả năng xuất và nhân rộng trên địa bàn.
Đối với cây lúa đặc sản Khẩu Mang, diện tích sản xuất đạt 9,5 ha, vượt 26,67% kế hoạch; năng suất 55 tạ/ha, sản lượng 52,25 tấn. Đây không chỉ là kết quả mở rộng diện tích mà còn là hướng phát triển sản phẩm gắn với đặc trưng địa phương. Việc tiếp tục đánh giá chất lượng gạo, hiệu quả kinh tế và khả năng nhân rộng sẽ là cơ sở để từng bước hình thành sản phẩm nông sản có giá trị riêng.
Ở nhóm cây dược liệu, xã triển khai mô hình Đương Quy 1 ha, sâm Bố Chính 300 m² và Tục Đoạn 300 m². Các diện tích đang được chăm sóc, theo dõi sinh trưởng, trong đó đương quy dự kiến thu hoạch tháng 12/2026, sâm Bố Chính dự kiến thu hoạch tháng 11/2026. Riêng cây Tục Đoạn bước đầu sinh trưởng tốt, năng suất ước tính khoảng 15 tấn/ha nhưng chưa có kết quả thu hoạch thực tế.
Cùng với đó, các mô hình cây ăn quả như ổi Đài Loan, chanh tứ mùa và cải tạo vườn lê đang được triển khai. Trong đó, mô hình cải tạo vườn lê 1 ha cho kết quả tích cực, cây sinh trưởng tốt, quả tương đối đồng đều, giá bán đạt khoảng 20.000 - 25.000 đồng/kg. Đây là tín hiệu bước đầu cho thấy tiềm năng phát triển cây ăn quả, nâng cao giá trị sản phẩm trên diện tích đất canh tác. Đối với mắc ca và hạt dẻ, địa phương tiếp tục khảo nghiệm, theo dõi khả năng sinh trưởng và tỷ lệ cây sống. Do các mô hình chưa đến giai đoạn khai thác ổn định, việc đánh giá hiệu quả kinh tế và quyết định mở rộng cần được thực hiện thận trọng.
Mô hình trồng ớt chỉ thiên tại xã Lũng Cú bước đầu cho hiệu quả kinh tế, mở ra hướng chuyển đổi cây trồng nâng cao thu nhập cho người dân.
Đồng hành cùng người dân, hướng tới thương hiệu nông sản
Từ thực tế triển khai các mô hình, có thể thấy chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại Lũng Cú không đơn thuần là đưa giống cây mới vào sản xuất mà là quá trình tìm kiếm, lựa chọn và tổ chức lại phương thức sản xuất nông nghiệp. Trong đó, vai trò của cấp ủy, chính quyền xã thể hiện ở việc chủ động định hướng, kết nối nguồn lực, kiểm tra, giám sát và đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp trong từng bước phát triển mô hình.
Đồng chí Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lũng Cú Dương Ngọc Đức cho biết: “ Việc lựa chọn cây trồng không chỉ căn cứ vào khả năng sinh trưởng mà còn phải tính đến hiệu quả kinh tế, đầu ra sản phẩm và khả năng nhân rộng, bảo đảm người dân thực sự là chủ thể và được hưởng lợi từ quá trình chuyển đổi. Với mục tiêu đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp, Đảng ủy xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng các nhiệm vụ, giải pháp; khuyến khích tìm tòi, thử nghiệm những giống cây trồng mới nâng suất, giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, xã còn nghiên cứu, ban hành các cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ để người dân mạnh dạn chuyển đổi sản xuất và tìm đầu ra cho các sản phẩm".
Với định hướng đó, Lũng Cú đang từng bước chuyển từ sản xuất nông nghiệp theo kinh nghiệm sang sản xuất có lựa chọn, có đánh giá và gắn với nhu cầu thị trường. Những mô hình cây trồng mới hôm nay chính là cơ sở để địa phương xác định sản phẩm có lợi thế, hình thành vùng sản xuất phù hợp, nâng cao chất lượng và từng bước xây dựng thương hiệu nông sản riêng. Hành trình đổi mới nông nghiệp ở Lũng Cú vẫn còn những khó khăn, nhất là về giá cả, thị trường và khả năng nhân rộng các mô hình. Nhưng với sự chủ động của cấp ủy, chính quyền, sự đồng hành của người dân và doanh nghiệp, những hướng đi mới đang dần được mở ra. Từ mỗi mô hình trên đồng đất quê hương, Lũng Cú đang từng bước tạo dựng nền tảng cho một nền nông nghiệp hiệu quả hơn, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống Nhân dân và phát huy giá trị nông sản vùng cao.
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
