Khu vực Tây Côn Lĩnh được xem là vùng có nhiều tiềm năng phát triển nghề nuôi cá nước lạnh. Nguồn nước đầu nguồn quanh năm mát lạnh, trong sạch cùng nền nhiệt độ ổn định đã tạo môi trường lý tưởng để cá tầm sinh trưởng, phát triển. Đây cũng là điều kiện mà ít địa phương trong cả nước có được.
Những năm gần đây, cùng với các mô hình đã được triển khai tại Hoàng Su Phì, Xín Mần,.. mô hình nuôi cá tầm dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh tiếp tục được người dân ở xã Thanh Thủy, Cao Bồ mạnh dạn đầu tư và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực. Từ những bể nuôi nhỏ ban đầu, đến nay nhiều hộ đã mở rộng quy mô, hình thành các trang trại nuôi cá nước lạnh với số lượng hàng nghìn con.

Nhờ nguồn nước lạnh quanh năm, cá tầm nuôi tại khu vực Tây Côn Lĩnh sinh trưởng tốt, cho giá trị kinh tế cao.
Để nuôi cá tầm thành công, người dân tận dụng nguồn nước tự nhiên dẫn trực tiếp từ các khe suối về hệ thống bể nuôi, bảo đảm nước luôn lưu thông và duy trì nhiệt độ phù hợp. Cá được nuôi theo quy trình kỹ thuật chặt chẽ, thời gian từ 24 đến 36 tháng mới đạt trọng lượng thương phẩm. Việc bố trí các bể nuôi theo từng lứa giúp các hộ có sản phẩm xuất bán quanh năm, tạo nguồn thu ổn định.
Hiện nay, nhiều trang trại tại khu vực Tây Côn Lĩnh duy trì quy mô từ vài nghìn đến hàng vạn con cá tầm. Có những lứa cá đạt trọng lượng từ 3,5 đến 5 kg/con, sẵn sàng xuất bán cho thị trường. Để chủ động đầu ra, các hộ nuôi đã liên kết với thương lái đến từ Hải Phòng, Hà Nội và nhiều địa phương khác thu mua ngay tại trang trại với giá bình quân trên 200.000 đồng/kg.
Ông Bàn Văn Đằng, một hộ nuôi cá tầm lâu năm ở xã Thanh Thủy chia sẻ: "Nguồn nước dưới chân Tây Côn Lĩnh rất phù hợp để nuôi cá tầm. Điều quan trọng là phải giữ nguồn nước luôn sạch, ổn định và chăm sóc đúng kỹ thuật. Khi đã làm chủ được quy trình thì mô hình mang lại thu nhập khá ổn định."
Thực tế cho thấy, nuôi cá tầm là mô hình đòi hỏi vốn đầu tư tương đối lớn và yêu cầu kỹ thuật cao. Những năm đầu, nhiều hộ dân gặp không ít khó khăn do chưa có kinh nghiệm, cá dễ mắc bệnh, chi phí thức ăn cao và thị trường tiêu thụ chưa ổn định. Tuy nhiên, bằng việc chủ động học hỏi kỹ thuật, tham quan các mô hình hiệu quả, tích lũy kinh nghiệm qua từng vụ nuôi, người dân đã dần làm chủ quy trình sản xuất, nâng cao tỷ lệ sống của cá và cải thiện hiệu quả kinh tế.

Hệ thống bể nuôi cá tầm từ nguồn nước sạch của anh Bàn Văn Thiển, xã Cao Bồ, dưới chân dãy núi Tây Côn Lĩnh, tỉnh Tuyên Quang.
Đặc biệt tại xã Cao Bồ – nơi có trên 98% dân số là đồng bào Dao – mô hình nuôi cá tầm đang tạo sự chuyển biến rõ nét trong phát triển kinh tế địa phương. Trước đây, do địa hình đồi núi cao, khí hậu khắc nghiệt nên sản xuất nông nghiệp truyền thống gặp nhiều khó khăn, thu nhập của người dân còn thấp. Từ khi một số hộ tiên phong nuôi cá tầm thành công, nhiều gia đình đã mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất, khai thác lợi thế nguồn nước lạnh để phát triển kinh tế.
Đến nay, toàn xã đã có trên 20 hộ đầu tư xây dựng hệ thống bể nuôi cá tầm. Nhiều mô hình mang lại doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm, góp phần nâng cao thu nhập và từng bước hình thành vùng nuôi cá nước lạnh tập trung dưới chân Tây Côn Lĩnh.
Không chỉ dừng lại ở việc phát triển sản xuất, các địa phương còn tích cực hỗ trợ người dân tiếp cận kỹ thuật, tạo điều kiện vay vốn, đồng thời kết nối với doanh nghiệp và thương lái ngoài tỉnh nhằm bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm. Đây là yếu tố quan trọng giúp người dân yên tâm mở rộng quy mô sản xuất.
Ông Lê Mạnh Dũng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Thanh Thủy cho biết: "Nuôi cá tầm là một trong những mô hình phát huy hiệu quả lợi thế khí hậu và nguồn nước của địa phương. Xã sẽ tiếp tục tuyên truyền, hỗ trợ người dân tiếp cận kỹ thuật, nguồn vốn, đồng thời phối hợp kết nối tiêu thụ sản phẩm để từng bước nhân rộng mô hình, góp phần phát triển kinh tế và giảm nghèo bền vững."

Cá tầm thương phẩm đạt trọng lượng xuất bán, góp phần tạo nguồn thu ổn định cho các hộ dân vùng cao.
Từ những hồ cá nằm nép mình dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh hôm nay có thể thấy rõ sự đổi thay ở các bản làng vùng cao. Nghề nuôi cá tầm không chỉ tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn mở ra hướng khai thác hiệu quả tiềm năng về khí hậu, nguồn nước của địa phương.
Trong định hướng phát triển nông nghiệp của tỉnh, nuôi cá nước lạnh được xác định là một trong những mô hình có nhiều triển vọng. Khi gắn với chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu, phát triển chuỗi liên kết tiêu thụ và du lịch trải nghiệm, cá tầm Tây Côn Lĩnh không chỉ là sản phẩm có giá trị kinh tế cao mà còn có thể trở thành sản phẩm đặc trưng của vùng núi cao Tuyên Quang, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số và xây dựng vùng biên giới ngày càng giàu đẹp, bền vững.
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
