Lũng Cú sở hữu nhiều giá trị cảnh quan, văn hóa và di sản, là lợi thế để phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của địa phương.
Từ chủ trương đến những đổi thay
Nằm trong không gian Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, Lũng Cú – mảnh đất nơi địa đầu Tổ quốc đã và đang sở hữu những giá trị đặc biệt để phát triển du lịch. Nổi bật là Cột cờ Quốc gia Lũng Cú, biểu tượng thiêng liêng về chủ quyền lãnh thổ Việt Nam; cùng những bản làng mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc. Đặc biệt, thôn Lô Lô Chải được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2025”, trở thành điểm nhấn quan trọng góp phần nâng tầm thương hiệu du lịch Lũng Cú.
Sức hấp dẫn của Lũng Cú còn được tạo nên từ chiều sâu văn hóa. Trên địa bàn có 2 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia gồm Lễ cúng tổ tiên của dân tộc Lô Lô và Nghệ thuật trang trí trên trang phục của người Lô Lô Đen. Cùng với đó là những nếp nhà truyền thống, trang phục đặc sắc, nghề thêu dệt, tiếng hát, điệu múa, lễ hội, phong tục, ẩm thực và đời sống cộng đồng được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Chính những giá trị nguyên bản ấy đã tạo nên các sản phẩm trải nghiệm độc đáo, thu hút du khách đến khám phá, lưu trú và tìm hiểu văn hóa địa phương.
Trước những lợi thế đó, những năm qua, cấp ủy, chính quyền và người dân địa phương đã tập trung huy động các nguồn lực đầu tư hạ tầng, chỉnh trang cảnh quan, bảo tồn văn hóa, phát triển du lịch cộng đồng, xây dựng sản phẩm đặc trưng và nâng cao chất lượng phục vụ du khách.
Sau hợp nhất, sáp nhập Lũng Cú có không gian phát triển du lịch rộng hơn cũng đặt ra yêu cầu về nguồn lực đầu tư. Theo đồng chí Ma Doãn Khánh, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Để kết nối các danh thắng, bản làng, giá trị văn hóa và điểm trải nghiệm thành một không gian du lịch đồng bộ, xã cần đầu tư về cơ sở hạ tầng, chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực và sản phẩm thu hút lưu trú. Trong đó, nhiều hộ dân có lợi thế về nhà ở, cảnh quan và văn hóa nhưng còn khó khăn về kinh phí cải tạo nhà truyền thống, phát triển homestay, xây dựng sản phẩm và nâng cao chất lượng phục vụ.
Từ thực tiễn phát triển du lịch tại Lũng Cú và nhiều địa phương trong tỉnh cho thấy, bên cạnh tiềm năng, lợi thế sẵn có, các địa phương vẫn cần thêm nguồn lực để hoàn thiện hạ tầng, bảo tồn bản sắc văn hóa, nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng.
Xuất phát từ yêu cầu đó, UBND tỉnh Tuyên Quang đã trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 23/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách hỗ trợ phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030, tạo cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp, góp phần tháo gỡ những khó khăn về nguồn lực để khuyến khích các địa phương, người dân và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng, đưa du lịch trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Nghị quyết 23 tiếp thêm nguồn lực để các giá trị văn hóa bản địa được bảo tồn và phát huy.
Nghị quyết 23 - thêm lực để phát triển
Nghị quyết số 23/2026/NQ-HĐND ban hành, tập trung vào những nội dung thiết thực sát với nhu cầu thực tế của người dân và cấp ủy chính quyền các địa phương như: Hỗ trợ 100 triệu đồng/01 mái nhà lợp bằng ngói âm dương theo kiến trúc truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số để phục vụ hoạt động kinh doanh du lịch tại các khu, điểm du lịch; hỗ trợ 100 triệu đồng/homestay đối với trường hợp xây dựng mới; 40 triệu đồng/homestay đối với trường hợp sửa chữa để kinh doanh dịch vụ nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê (homestay); hỗ trợ 70 triệu đồng/đội văn nghệ dân tộc/01 khu, điểm du lịch mua sắm, sửa chữa các thiết bị, đạo cụ, nhạc cụ, trang phục, tăng âm loa đài cho đội văn nghệ dân tộc tại các khu, điểm du lịch; hỗ trợ 300 triệu đồng/01 khu, điểm du lịch đầu tư xây dựng hệ thống đường dạo bộ phục vụ tham quan, trải nghiệm của du khách. Đặc biệt Nghị quyết còn hỗ trợ 300 triệu đồng/01 khu, điểm du lịch đầu tư xây dựng hệ thống thu gom rác thải phục vụ khách du lịch tại các khu, điểm du lịch; hỗ trợ 150 triệu đồng/01 khu, điểm du lịch đầu tư xây dựng nhà vệ sinh công cộng phục vụ khách du lịch tại các khu, điểm du lịch; …
Theo đồng chí Ma Doãn Khánh, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Với Lũng Cú, Nghị quyết 23/2026/NQ-HĐND của HĐND tỉnh không chỉ là chính sách hỗ trợ, khuyến khích người dân, doanh nghiệp đầu tư, bảo tồn, phát triển cơ sở vật chất mà còn là cơ hội để người dân gìn giữ những giá trị văn hóa làm nên bản sắc của điểm đến, đồng thời nâng cao chất lượng trải nghiệm cho du khách. Một mái nhà truyền thống được giữ gìn có thể trở thành không gian homestay; một bộ trang phục, tiếng khèn, điệu múa dân tộc có thể trở thành sản phẩm trải nghiệm; một tuyến đường dạo phố, điểm check-in được chỉnh trang, khu nhà vệ sinh hay điểm đón tiếp được đầu tư đúng chuẩn sẽ trực tiếp nâng cao chất lượng phục vụ. Từ đó, những giá trị vốn có của Lũng Cú được kết nối thành sản phẩm du lịch hoàn chỉnh hơn, tạo thêm cơ hội để người dân tham gia, có thêm thu nhập và cùng cộng đồng giữ gìn thương hiệu điểm đến du lịch hấp dẫn. Qua đó, góp phần kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu của du khách và tạo thêm sinh kế, thu nhập cho người dân.
Không chỉ hỗ trợ về hạ tầng và sản phẩm, Nghị quyết 23/2026/NQ-HĐND của HĐND tỉnh còn bổ sung những điều kiện cần thiết để nâng cao năng lực quản lý, vận hành các khu, điểm du lịch. Việc hỗ trợ máy tính, camera giám sát, máy in hóa đơn điện tử, màn hình sẽ giúp các điểm du lịch ở Lũng Cú từng bước ứng dụng công nghệ trong quản lý, theo dõi an ninh, phục vụ thanh toán và cung cấp thông tin cho du khách; qua đó nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch và chất lượng phục vụ.
Đặc biệt, chính sách hỗ trợ các khu, điểm du lịch đạt giải thưởng, danh hiệu du lịch trong nước và quốc tế có thể tạo thêm động lực để Lũng Cú nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng sản phẩm có bản sắc và từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch thế giới. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với một điểm đến, mà còn là cơ hội quảng bá hình ảnh, nâng cao sức cạnh tranh và củng cố thương hiệu du lịch Lũng Cú.
Điểm check-in “Chạm Lũng Cú” sản phẩm du lịch mới, góp phần tạo thêm điểm nhấn trải nghiệm tại vùng đất cực Bắc của Tổ quốc.
Đưa Nghị quyết vào cuộc sống
Để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, ngay sau khi nghị quyết được ban hành, xã Lũng Cú xác định việc tuyên truyền, hướng dẫn và rà soát nhu cầu hỗ trợ của người dân, hợp tác xã, cơ sở kinh doanh du lịch là nhiệm vụ quan trọng. Xã tập trung tuyên truyền các nội dung của nghị quyết đến từng thôn, từng hộ; rà soát các cơ sở, mô hình có đủ điều kiện và nhu cầu đầu tư, đồng thời hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để tiếp cận chính sách. Cùng với đó, địa phương chủ động lựa chọn những nội dung phù hợp với điều kiện thực tế, ưu tiên các khu vực có tiềm năng, các điểm du lịch cộng đồng, qua đó từng bước biến nguồn lực từ chính sách thành những công trình, sản phẩm và dịch vụ cụ thể, tạo chuyển biến rõ nét cho vùng đất địa đầu Tổ quốc.
Chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, Lũng Cú đã đón gần 45.000 đoàn khách với 329.345 lượt du khách, trong đó có 243.525 lượt khách nội địa và 80.820 lượt khách quốc tế. Lượng khách lưu trú đạt khoảng 56.000 lượt người; toàn xã có 85 cơ sở lưu trú với khoảng 515 phòng, 830 giường; 11 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống; 7 cơ sở cho thuê trang phục dân tộc. Đặc biệt xã có 2 sản phẩm OCOP gồm Bánh đá hộ Làng Dỉ Cáng - thôn Lô Lô Chải và Làng du lịch cộng đồng OCOP thôn Lô Lô Chải. Các sản phẩm như: Thổ cẩm Lô Lô, rượu ngô men lá, mật ong bạc hà cùng các sản phẩm truyền thống được giới thiệu, tiêu thụ gắn với hoạt động du lịch. Doanh thu từ các hoạt động du lịch ước đạt trên 200 tỷ đồng. Những con số ấy không chỉ phản ánh sự tăng trưởng của ngành du lịch, mà còn cho thấy lợi ích từ du lịch mang đến sự thay đổi cho mảnh đất biên cường còn nhiều khó khăn.
Hiệu quả của việc đưa chủ trương, chính sách về phát triển du lịch vào cuộc sống không chỉ thể hiện ở những con số tăng trưởng, mà còn ở sự thay đổi trong nhận thức và hành động của người dân. Từ chỗ chủ yếu làm nông nghiệp, nhiều hộ dân Lũng Cú đã chủ động tham gia làm du lịch, chỉnh trang nhà cửa, giữ gìn kiến trúc truyền thống, bảo vệ cảnh quan, xây dựng môi trường du lịch văn minh và cùng nhau tạo ra những sản phẩm mang bản sắc địa phương. Khi người dân nhận thức rõ du lịch không chỉ là việc của chính quyền hay doanh nghiệp mà là sinh kế gắn với chính cộng đồng, ý thức giữ gìn hình ảnh quê hương cũng được nâng lên.
Thôn Lô Lô Chải là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của cộng đồng khi chủ trương, chính sách được triển khai đúng hướng. Từ một bản làng vùng cao, người dân đã cùng nhau giữ gìn những nếp nhà truyền thống, trang phục, phong tục, ẩm thực, lễ hội; đồng thời chỉnh trang cảnh quan, phát triển homestay, xây dựng cách làm du lịch thân thiện, văn minh. Những giá trị ấy đã tạo nên một điểm đến có bản sắc, được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2025”.
Danh hiệu không chỉ là sự ghi nhận đối với một ngôi làng, mà còn cho thấy khi người dân thực sự trở thành chủ thể, biết giữ gìn những giá trị vốn có và cùng nhau xây dựng hình ảnh điểm đến, văn hóa có thể trở thành tài sản, cộng đồng có thể trở thành nguồn lực và một bản làng vùng cao có thể tạo dựng thương hiệu trên bản đồ du lịch quốc tế. Đây cũng là minh chứng sinh động cho hiệu quả của việc đưa chủ trương phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, phát huy vai trò cộng đồng vào thực tiễn. Đó chính là cách chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống: Nhà nước tạo cơ chế, chính quyền tổ chức thực hiện, người dân chủ động tham gia và trực tiếp hưởng lợi.
Tin tưởng rằng, với sự đồng hành của Đảng, Nhà nước, của tỉnh, sự vào cuộc của chính quyền cơ sở và đặc biệt là sự chủ động của người dân, Nghị quyết 23/2026/NQ-HĐND của HĐND tỉnh sẽ tiếp thêm động lực để địa phương khơi dậy nội lực, huy động sức dân, nâng tầm thương hiệu và đưa du lịch trở thành sinh kế bền vững.
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
