Bài 2: Người có uy tín – nhịp cầu tạo đồng thuận trong sắp xếp thôn, tổ dân phố
Thực hiện chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố theo Nghị định số 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ là bước đi quan trọng nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở, đồng thời tạo không gian phát triển mới phù hợp với yêu cầu đổi mới. Đây là chủ trương lớn, tác động trực tiếp đến đời sống người dân, nên muốn triển khai hiệu quả trước hết phải tạo được sự đồng thuận trong Nhân dân. Trong quá trình triển khai, những người có uy tín ở cơ sở đã thực sự trở thành lực lượng nòng cốt. Bằng sự am hiểu phong tục, tập quán và trách nhiệm với cộng đồng, họ tích cực tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước; lắng nghe, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân đến cấp ủy, chính quyền. Chính họ đã trở thành "cầu nối" góp phần củng cố niềm tin, tạo sự thống nhất trong nhận thức, đồng thuận trong hành động, đưa việc sắp xếp thôn, tổ dân phố đi vào thực tiễn một cách thuận lợi và hiệu quả.
Đi từng ngõ, gõ từng nhà để tạo đồng thuận
Sơn Vĩ là một trong những xã biên giới xa nhất của tỉnh Tuyên Quang, 100% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Địa hình núi đá hiểm trở, giao thông chia cắt khiến mỗi chủ trương muốn đến được với người dân đều cần sự kiên trì, gần gũi và thấu hiểu. Khi phương án sắp xếp thôn được công bố, nhiều người dân không khỏi băn khoăn trước sự thay đổi về tên gọi, địa điểm sinh hoạt cộng đồng và mô hình tổ chức mới.
Việc lấy ý kiến Nhân dân tại xã Sơn Vĩ được triển khai công khai, dân chủ, tạo sự đồng thuận ngay từ cơ sở.
Theo phương án, ba thôn Hầu Lũng Sán, Xà Phìn và Mỏ Cớ được hợp nhất thành thôn Thượng Phùng với 189 hộ dân. Trước những tâm tư ấy, ông Sùng Mí Pó, Bí thư Chi bộ thôn Mỏ Cớ, đồng thời là người có uy tín trong cộng đồng, đã cùng cán bộ xã kiên trì đến từng hộ gia đình tuyên truyền, vận động. Bằng tiếng Mông mộc mạc, gần gũi, ông không chỉ giải thích cặn kẽ ý nghĩa của việc sắp xếp, mà còn lắng nghe, chia sẻ và tháo gỡ từng băn khoăn của bà con. Chính sự gương mẫu, trách nhiệm cùng uy tín được vun đắp qua nhiều năm đã giúp lời nói của ông có sức thuyết phục, khơi dậy sự đồng thuận, góp phần để việc sắp xếp thôn diễn ra thuận lợi, hiệu quả ngay từ cơ sở.
Ông Thào Mí Sính thôn Xà Phìn chia sẻ: "Ban đầu gia đình tôi cũng lo lắng vì nhiều thứ sẽ thay đổi. Nhưng sau khi được cán bộ xã và Bí thư Chi bộ giải thích cặn kẽ, chúng tôi hiểu đây là chủ trương đúng đắn của Đảng. Gia đình hoàn toàn đồng thuận và tin rằng sau sắp xếp, việc phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa sẽ thuận lợi hơn."
Hiện nay, xã biên giới Sơn Vĩ có 51 người có uy tín đang phát huy vai trò tại các thôn, bản. Theo phương án sắp xếp, số thôn của xã sẽ giảm từ 51 thôn xuống còn 24 thôn. Đây là nhiệm vụ có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến đời sống, tập quán và tâm tư của người dân. Vì vậy, cùng với việc tổ chức lấy ý kiến Nhân dân công khai, dân chủ, đúng quy định, địa phương đã huy động cả hệ thống chính trị bám sát cơ sở, trong đó đội ngũ người có uy tín được xác định là lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền, vận động.
Trên những cung đường quanh co giữa núi đá, hình ảnh những người có uy tín lặng lẽ đến từng nhà, gặp từng người dân đã trở nên quen thuộc. Họ nói bằng tiếng bản địa, giải thích cặn kẽ chủ trương, lắng nghe tâm tư, tháo gỡ băn khoăn và kịp thời phản ánh những ý kiến xác đáng đến cấp ủy, chính quyền. Sự gần gũi, chân thành và tiếng nói từ những người được cộng đồng tin yêu đó đã góp phần chuyển hóa những băn khoăn ban đầu thành sự đồng thuận, tạo nền tảng để chủ trương đi vào cuộc sống.
Đồng chí Nguyễn Huy Sắc, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Sơn Vĩ nhấn mạnh: “Sơn Vĩ là địa bàn xã biên giới đặc biệt khó khăn, địa hình núi đá hiểm trở, nhiều thôn nằm cách xa nhau, dân cư phân tán theo các sườn núi và khe đá, khiến công tác tuyên truyền, vận động gặp không ít trở ngại. Trong điều kiện đó, đội ngũ người có uy tín đã phát huy rõ nét vai trò là lực lượng nòng cốt trong công tác dân vận ở cơ sở. Với sự am hiểu phong tục, tập quán, nói được tiếng dân tộc và có tiếng nói được cộng đồng tin tưởng, họ kiên trì đến từng hộ gia đình tuyên truyền, giải thích chủ trương, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân. Chính uy tín, trách nhiệm và sự tận tâm của họ đã tạo sự đồng thuận cao trong cộng đồng, góp phần quan trọng để việc sắp xếp thôn được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm ổn định, hiệu quả, đồng thời củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chủ trương của Đảng và Nhà nước.”
Phát huy tiếng nói của cộng đồng
Câu chuyện ở Sơn Vĩ cũng là hình ảnh chung tại nhiều địa phương trong tỉnh, nơi mà đội ngũ người có uy tín cũng đang trở thành lực lượng nòng cốt trong quá trình triển khai chủ trương sắp xếp thôn.
Tại xã Đồng Văn, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, mỗi tên gọi thôn, bản đều gắn với lịch sử hình thành cộng đồng và những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Vì vậy, việc sắp xếp đơn vị hành chính không đơn thuần là thay đổi địa giới mà còn liên quan đến tâm tư, tình cảm của người dân. Theo phương án, xã Đồng Văn giảm từ 69 thôn xuống còn 24 thôn. Các thôn sau sắp xếp đều bảo đảm quy mô từ 150 hộ dân trở lên. Khối lượng công việc lớn, phạm vi tác động rộng khiến công tác tuyên truyền được xác định phải đi trước một bước.
Lấy ý kiến Nhân dân công khai, dân chủ là nền tảng quan trọng để triển khai hiệu quả việc sắp xếp thôn.
Tại thôn Mã Pì Lèng, được thành lập trên cơ sở hợp nhất bốn thôn Mã Pì Lèng, Séo Sả Lủng, Séo Xà Lủng và Sả Lủng với 244 hộ dân, ông Giàng Mí Nô, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn, đồng thời là trưởng dòng họ có uy tín, đã trở thành "cầu nối" vững chắc giữa cấp ủy, chính quyền và Nhân dân. Ở mỗi cuộc họp thôn hay trong những lần ghé từng gia đình, ông đều dành thời gian trò chuyện, giải thích bằng tiếng Mông để bà con hiểu rõ hơn ý nghĩa của việc sắp xếp. Ông Nô chia sẻ: “Ban đầu nhiều người còn lo địa điểm sinh hoạt sẽ xa hơn, việc đi lại khó khăn hay ảnh hưởng đến nếp sinh hoạt truyền thống. Nhưng khi được giải thích cặn kẽ, bà con hiểu đây là chủ trương vì lợi ích lâu dài nên đều đồng thuận, ủng hộ.” Không chỉ làm tốt công tác tuyên truyền, ông còn là "kênh thông tin hai chiều", kịp thời phản ánh tâm tư, kiến nghị của người dân để chính quyền điều chỉnh, giải quyết phù hợp, góp phần đưa chủ trương sắp xếp thôn đi vào cuộc sống bằng sự đồng thuận từ cơ sở.
Đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đồng Văn cho biết, ngay từ khi xây dựng phương án sắp xếp thôn, địa phương đã chủ động rà soát kỹ hiện trạng dân cư, điều kiện giao thông, đặc điểm văn hóa, phong tục, tập quán của từng địa bàn để bảo đảm phù hợp với thực tiễn. Các tổ công tác được thành lập, trực tiếp xuống cơ sở gặp gỡ, đối thoại, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân ngay từ đầu, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai. Đặc biệt, xã phát huy vai trò của Bí thư chi bộ, Trưởng thôn và đội ngũ người có uy tín như những “cầu nối” giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân. Với uy tín, sự gần gũi và am hiểu về tiếng nói, phong tục địa phương, họ đã tuyên truyền, giải thích, làm rõ ý nghĩa, mục tiêu của chủ trương, đồng thời kịp thời phản ánh những kiến nghị từ cơ sở. Chính tiếng nói đầy trách nhiệm và sức thuyết phục của đội ngũ người có uy tín đã góp phần tháo gỡ những băn khoăn ban đầu, củng cố niềm tin, tạo sự thống nhất cao trong cộng đồng dân cư và bảo đảm việc sắp xếp thôn được triển khai thuận lợi, hiệu quả.
Không chỉ ở vùng cao, công tác tuyên truyền, vận động cũng được triển khai hiệu quả tại khu vực đô thị. Tại Tổ dân phố 14, phường Minh Xuân, bà Nguyễn Thị Chỉ khi mới nghe thông tin sắp xếp tổ dân phố, gia đình bà cũng có những băn khoăn về tên gọi mới, địa điểm sinh hoạt cộng đồng và phương thức tổ chức sau sắp xếp. Tuy nhiên, sau nhiều buổi đối thoại, được cán bộ địa phương trực tiếp giải thích, những băn khoăn dần được tháo gỡ và gia đình bà hoàn toàn đồng thuận với chủ trương.
Theo đồng chí Ngụy Thị Thu Hiền, Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ dân phố 14, để tạo sự thống nhất trong nhận thức, chi bộ xác định phải làm tốt công tác tư tưởng ngay từ đầu. Mỗi cán bộ, đảng viên đều phát huy vai trò nêu gương, trở thành tuyên truyền viên trong từng gia đình, từng khu dân cư. Khi người dân hiểu rõ mục tiêu và lợi ích lâu dài của chủ trương thì sự đồng thuận được hình thành một cách tự nhiên.
Xây dựng nền tảng cho phát triển bền vững
Thực tiễn triển khai tại các địa phương cho thấy, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố không chỉ là nhiệm vụ tổ chức bộ máy mà còn là quá trình vận động xã hội sâu rộng. Thành công của chủ trương không chỉ được đo bằng số lượng đơn vị hành chính giảm xuống mà còn được thể hiện ở sự đồng thuận của Nhân dân, sự ổn định trong cộng đồng và niềm tin đối với cấp ủy, chính quyền. Đội ngũ người có uy tín đã trở thành những "nhịp cầu" bền bỉ nối ý Đảng với lòng dân, để mỗi chủ trương khi đến với cơ sở đều được người dân thấu hiểu và đồng hành. Bằng tiếng nói gần gũi, sự gương mẫu và trách nhiệm, họ truyền tải các chủ trương của Đảng cho người dân thấu hiểu, đồng thời chuyển tải những tâm tư, nguyện vọng từ cơ sở đến chính quyền. Vai trò ấy không chỉ có ý nghĩa trong quá trình sắp xếp thôn, tổ dân phố mà còn góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Từ những bản làng nơi biên cương đến các khu dân cư ở đô thị, hình ảnh những người có uy tín bền bỉ "đi từng ngõ, gõ từng nhà", kiên trì giải thích, vận động và lắng nghe đã trở thành nét đẹp trong công tác dân vận ở cơ sở. Nhờ họ, những chủ trương lớn không dừng lại trên văn bản mà từng bước đi vào cuộc sống bằng sự đồng thuận và chung sức của người dân.
Sự đồng thuận hôm nay không chỉ tạo nền tảng để xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, mà còn mở ra không gian phát triển mới cho mỗi địa phương. Đó là tiền đề quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc và không ngừng nâng cao đời sống Nhân dân. Trên hành trình ấy, những người có uy tín đã và đang khẳng định vai trò là nhịp cầu nối liền ý Đảng với lòng dân, lan tỏa niềm tin, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Khi mỗi chủ trương đúng đắn được người dân hiểu, tin và tự nguyện đồng hành, đó cũng là lúc ý Đảng thực sự hòa vào lòng dân. Từ sự đồng thuận ấy, Tuyên Quang - “Thủ đô Khu giải phóng”, “Thủ đô kháng chiến” có thêm động lực để phát huy truyền thống cách mạng, vững bước trên con đường đổi mới, phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc trong giai đoạn mới.
Bài 1 - Người có uy tín - cầu nối vững chắc giữa Đảng với Nhân dân
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
