Phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch đang trở thành hướng đi hiệu quả giúp Đồng Văn khai thác tiềm năng, lợi thế của vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn. Nhiều sản phẩm đặc trưng của địa phương đang từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường, góp phần nâng cao thu nhập và thay đổi đời sống đồng bào vùng cao. Du lịch phát triển đang mở ra cơ hội lớn để sản phẩm OCOP Đồng Văn khẳng định thương hiệu, nâng cao giá trị và giúp đồng bào vùng cao đổi thay cuộc sống.
Xã Đồng Văn tổ chức lễ ra mắt và ký kết bao tiêu sản phẩm từ mô hình nông nghiệp gắn với phục vụ du lịch cho thấy sự vào cuộc, đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, nâng cao sản phẩm, đặc sản đặc trưng của địa phương.
Những ngày cuối tuần, khu phố cổ Đồng Văn lúc nào cũng đông kín du khách. Trong những gian hàng nhỏ ven phố đi bộ, đủ loại đặc sản được bày bán bắt mắt: Mật ong bạc hà vàng óng, bánh tam giác mạch thơm lừng, thịt bò khô gác bếp, trà gừng mật ong, khăn lanh thổ cẩm…
Từ chỗ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nhiều hộ dân, hộ sản xuất kinh doanh được cấp ủy, chính quyền xã hướng dẫn, đứng ra ký kết, bao tiêu sản phẩm nông nghiệp địa phương đã góp phần cải tiến mẫu mã, đa dạng hóa các sản phẩm, nâng cao chất lượng để phục vụ khách du lịch đảm bảo về chất lượng, nguồn gốc, độ an toàn, tính minh bạch và trách nhiệm xã hội của sản phẩm.
Theo báo cáo của UBND xã Đồng Văn, toàn xã hiện có 10 sản phẩm OCOP được công nhận và 5 sản phẩm mới đang hoàn thiện hồ sơ đánh giá, nâng hạng. Riêng nhóm sản phẩm đặc trưng từ nông nghiệp và chăn nuôi như thịt bò tươi, thịt bò khô, giò bò vàng đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. Nhiều sản phẩm khác như trà gừng mật ong, thịt lợn đen Đồng Văn hay các sản phẩm từ lanh đang từng bước hoàn thiện hồ sơ để tham gia đánh giá, xếp hạng OCOP.
Các đồng chí lãnh đạo tỉnh thăm quan các gian hàng giới thiệu sản phẩm đặc trưng của xã Đồng Văn.
Điều đặc biệt là sự phát triển của du lịch đã trở thành “đòn bẩy” giúp các sản phẩm OCOP có đầu ra ổn định hơn. Với lượng khách du lịch đến Đồng Văn năm 2025 đạt trên 1 triệu lượt, thị trường tiêu thụ sản phẩm địa phương cũng ngày càng mở rộng. Không chỉ tạo đầu ra cho nông sản, chương trình OCOP còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân vùng cao. Đồng Văn đã chuyển đổi nhiều diện tích cây trồng kém hiệu quả sang các loại cây có giá trị kinh tế cao như rau chuyên canh, gừng, khoai sâm, tam giác mạch phục vụ du lịch trải nghiệm. Riêng diện tích trồng và tạo hình tam giác mạch phục vụ lễ hội năm 2025 đạt hơn 40 ha, vượt hơn 200% kế hoạch đề ra.
Những cánh đồng hoa tam giác mạch giờ đây không chỉ tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của Cao nguyên đá mà còn mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân. Hạt tam giác mạch được chế biến thành bánh, trà, bia… phục vụ khách du lịch và từng bước trở thành sản phẩm hàng hóa đặc trưng của địa phương. Cùng với đó, các sản phẩm chăn nuôi bản địa như gà đen, lợn đen, bò vàng cũng dần được xây dựng thương hiệu. Xã Đồng Văn đã tổ chức ký kết bao tiêu sản phẩm cho các mô hình chăn nuôi gà đen, lợn thịt tại một số thôn, bước đầu hình thành chuỗi liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ.
Các sản phẩm OCOP của xã Đồng Văn.
Không dừng lại ở giá trị kinh tế, OCOP còn giúp gìn giữ nghề truyền thống và bản sắc văn hóa vùng cao. Những tấm vải lanh dệt thủ công, tiếng khèn Mông, nghề rèn, nghề đúc lưỡi cày… nay không còn đứng trước nguy cơ mai một khi du lịch mang đến cơ hội để các giá trị văn hóa trở thành sản phẩm phục vụ du khách. Theo ông Giàng Mí Páo, thôn Thiên Hương tâm sự: “Ngày trước lớp trẻ ít người muốn học nghề truyền thống vì vất vả mà thu nhập thấp. Giờ khách du lịch thích trải nghiệm văn hóa bản địa nên nhiều cháu quay lại học dệt lanh, học thổi khèn. Văn hóa dân tộc được giữ gìn mà bà con cũng có thêm nguồn thu".
Để đưa sản phẩm OCOP bước xa hơn vào thị trường du lịch, Đồng Văn cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá sản phẩm. Các video ngắn giới thiệu ẩm thực, đặc sản vùng cao trên mạng xã hội thu hút hàng chục nghìn lượt xem. Hầu hết các cơ sở kinh doanh đã áp dụng thanh toán bằng mã QR, bán hàng qua Facebook, Zalo, TikTok, giúp sản phẩm địa phương tiếp cận nhiều hơn với khách hàng ở các tỉnh, thành phố khác.
Hiện nay, khoảng 90% cơ sở lưu trú và 60% hàng quán tại trung tâm xã đã áp dụng thanh toán số. Đây là bước chuyển quan trọng giúp các hộ kinh doanh nhỏ ở vùng cao từng bước tiếp cận môi trường kinh doanh hiện đại. Dẫu còn không ít khó khăn về quy mô sản xuất, bao bì, kỹ năng quảng bá nhưng những kết quả đạt được cho thấy OCOP đang thực sự trở thành hướng đi hiệu quả trong phát triển kinh tế vùng cao.
Từ những sản vật giản dị của núi rừng, Đồng Văn hôm nay đang tạo dựng những thương hiệu mang đậm bản sắc riêng. Mỗi sản phẩm OCOP không chỉ là hàng hóa mà còn chứa đựng câu chuyện về văn hóa, con người và khát vọng vươn lên của đồng bào nơi cực Bắc. Khi du lịch ngày càng phát triển, những đặc sản vùng cao ấy sẽ còn đi xa hơn nữa, mang theo hình ảnh Đồng Văn đến với du khách muôn phương.
Ban Biên tập Cổng TTĐT tỉnh
