
Từ hạt ngô vùng Cao nguyên đá, được chế biến thành những sợ Phở Ngô vàng ngon, đẹp mắt.
Hương vị từ hạt ngô trên đá
Ở vùng Cao nguyên đá, Ngô không chỉ là lương thực chính mà còn là “linh hồn” của ẩm thực bản địa. Từ những nương Ngô bám đá cheo leo, người Mông thu hoạch những bắp ngô vàng ruộm, phơi khô rồi xay thành bột. Bột Ngô được hòa với nước, nhào kỹ và tráng thành từng lớp bánh mỏng trên khuôn gang nóng. Khi bánh chín, người ta khéo léo cuộn lại và thái sợi, đó chính là sợi Phở Ngô.
Sợi Phở Ngô có màu vàng nhạt tự nhiên, dẻo mà không dai, thơm mùi ngô mới, ăn vào thấy rõ vị ngọt lành của đất trời vùng cao. Khác với Phở Gạo miền xuôi, Phở Ngô mang một bản sắc rất riêng: Mộc mạc, đậm đà và ấm áp.

Phở Ngô bán tại Bảo tàng Hà Giang.
Bát phở của núi rừng
Phở Ngô thường được ăn kèm với nước dùng ninh từ xương bò, gà hoặc xương lợn bản, thêm vài lát thịt, chút hành hoa, rau thơm rừng và đôi khi là ớt đỏ cay nồng. Trong cái lạnh se sắt của Cao nguyên đá, được ngồi quây quần bên bạn bè, người thân, được thưởng thức bát Phở Ngô thơm ngon, nóng hổi, nhấm nháp sợi Phở Ngô dẻo thơm, du khách sẽ cảm nhận trọn vẹn hơi ấm của miền viễn biên, từ món ăn đến tình người.
Không chỉ là món ăn no bụng, Phở Ngô còn là câu chuyện về cách người Mông thích nghi với thiên nhiên khắc nghiệt, biến hạt Ngô, sản vật từ cây trồng có sức sống mãnh liệt trên đá trở thành những món ăn ngon đặc sản nuôi sống bao thế hệ.

Du khách thưởng thức món Phở Ngô.
Ý nghĩa văn hóa và hành trình ra hội chợ
Phở Ngô không đơn thuần là ẩm thực, mà là biểu tượng của bản sắc, của trí tuệ và lao động sáng tạo của đồng bào Mông trên Cao nguyên đá Đồng Văn. Mỗi sợi phở là kết tinh của nắng gió, của bàn tay khéo léo và của khát vọng vươn lên giữa vùng đất tưởng chừng chỉ có đá và sương.
Những năm gần đây, món Phở Ngô đã được đem đi giới thiệu, quảng bá tại nhiều hội chợ, sự kiện ẩm thực trong và ngoài tỉnh. Tại các gian hàng, du khách không chỉ được thưởng thức Phở Ngô nóng hổi mà còn được nghe kể câu chuyện về nương ngô trên đá, về cuộc sống và văn hóa của người Mông. Chính điều đó đã giúp Phở Ngô vượt ra khỏi bản làng, trở thành “đại sứ ẩm thực” của đồng bào vùng Cao nguyên đá Đồng Văn.

Bánh Phở Ngô sau khi tráng được treo lên giá.

Bánh Phở Ngô sau khi tráng được thái miếng rất đẹp, bắt mắt.
Món ăn níu chân du khách
Ngày nay, Phở Ngô đã xuất hiện ở nhiều chợ phiên, quán nhỏ và homestay trên Cao nguyên đá, đặc biệt là được bán tại Bảo tàng Hà Giang và khu nghỉ dưỡng H’mông Village, Phở Ngô được bán với giá 40-50.000 đồng/bát. Với du khách, được thưởng thức Phở Ngô không chỉ là ăn một món ngon, mà là chạm vào linh hồn của vùng đất, của con người và thiên nhiên nơi đây. Bát Phở Ngô giản dị mà sâu lắng ấy chính là một phần ký ức đẹp, khiến ai từng đến Cao nguyên đá Đồng Văn cũng nhớ mãi. Theo chị Nguyễn Thị Linh đến từ Hà Nội cho biết: Phở Ngô rất ngon, tôi rất thích sợi bánh, dẻo, dai và ấn tượng với hương vị bánh, nước dùng. Tôi rất thích món này.
Có thể nói: Phở Ngô không chỉ là món ăn đặc sản, đặc trưng của người dân vùng Cao nguyên đá Đồng Văn, Tuyên Quang, được tạo ra từ “hạt ngọc” trên đá níu chân người du khách mà còn là món ăn tinh thần, minh chứng sống động cho vẻ đẹp của ẩm thực và con người nơi đây: Mộc mạc, chân thành và đậm đà bản sắc.
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
