Xác định rõ “điểm nghẽn”
Trong chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh, công nghiệp được xác định là “đầu tàu” tăng trưởng, còn các CCN là dư địa quan trọng để mở rộng sản xuất, thu hút đầu tư và tạo việc làm. Theo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Tuyên Quang quy hoạch 48 CCN với tổng diện tích khoảng 2.450 ha; đồng thời đưa ra khỏi quy hoạch 11 CCN không còn phù hợp, diện tích 185 ha, nhằm tập trung nguồn lực cho những khu vực có lợi thế hơn.
Theo số liệu ngành Công Thương, giai đoạn 2021 - 2025, tốc độ tăng trưởng bình quân giá trị tăng thêm của ngành công nghiệp tỉnh đạt gần 10,7%/năm. Riêng năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh đạt trên 33 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 16% so với năm trước, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP và nguồn thu ngân sách. Hiện toàn tỉnh có 17 CCN được thành lập với tổng diện tích khoảng 810 ha; trong đó 9 CCN đã thu hút 45 dự án với tổng vốn hơn 8.377 tỷ đồng; 34 dự án đi vào hoạt động, tạo việc làm cho gần 10.200 lao động. Một số CCN đạt tỷ lệ lấp đầy cao như Phúc Ứng (gần 97%), Thắng Quân (gần 88%), Minh Sơn 2 (100%)…
Lãnh đạo Sở Công Thương kiểm tra khó khăn vướng mắc tại cụm công nghiệp Ninh Lai-Thiện Kế, xã Sơn Thủy.
Tuy nhiên, dù được xác định là động lực phát triển công nghiệp, song việc đầu tư hạ tầng và lấp đầy các CCN trên địa bàn tỉnh vẫn gặp nhiều khó khăn. Tỷ lệ lấp đầy bình quân các CCN mới đạt khoảng 43%.
Theo rà soát của ngành chức năng, các “điểm nghẽn” chủ yếu tập trung ở 4 nhóm vấn đề chính gồm: thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu san lấp và năng lực triển khai của chủ đầu tư hạ tầng. Trong 7 CCN do doanh nghiệp làm chủ đầu tư với tổng diện tích khoảng 344 ha, mới có 5 CCN hoàn thành quy hoạch chi tiết; 4 CCN được phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường; 4 CCN được giao, cho thuê đất và chỉ 2 CCN đang thực hiện san gạt mặt bằng.
Đáng chú ý, giải phóng mặt bằng vẫn là “điểm nghẽn” lớn nhất trong quá trình triển khai các CCN. Điển hình như CCN Ninh Lai - Thiện Kế (Sơn Dương), quy mô 75 ha, tổng vốn đầu tư 965 tỷ đồng, được thành lập từ năm 2021 nhưng đến nay mới được giao gần 35 ha đất giai đoạn 1 do vướng mắc trong kiểm đếm, bồi thường và di dời mộ. Trong khi đó, CCN An Hòa - Long Bình An chậm tiến độ do vướng quy hoạch chi tiết và thiếu khoảng 1,2 triệu m² đất đắp; còn CCN Trung Môn gặp khó khăn do liên quan đến quy hoạch và chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa.
Ngoài ra, tỉnh còn gặp khó khăn lớn là sức hút đầu tư vào các CCN chưa tương xứng với tiềm năng. So với các địa phương phát triển công nghiệp trong khu vực như Thái Nguyên, Phú Thọ hay Bắc Ninh, Tuyên Quang chưa có nhiều lợi thế về vị trí địa lý và hạ tầng logistics. Hệ thống giao thông kết nối ngoài hàng rào CCN chưa đồng bộ; dịch vụ kho bãi, hậu cần còn thiếu, trong khi yêu cầu của doanh nghiệp ngày càng cao về hạ tầng kỹ thuật, môi trường và thủ tục đầu tư nhanh gọn.
Sản xuất gỗ xuất khẩu tại Công ty cổ phần Woodsland Tuyên Quang, cụm công nghiệp Thắng Quân.
Bên cạnh đó, hạ tầng kỹ thuật tại nhiều CCN còn thiếu đồng bộ. Nhiều nơi mới chỉ hoàn thành san nền, làm một phần đường giao thông nội bộ; các hạng mục cấp thoát nước, xử lý nước thải tập trung, phòng cháy chữa cháy chưa được đầu tư đầy đủ, làm giảm sức hấp dẫn đối với doanh nghiệp thứ cấp. Thực trạng này thể hiện rõ tại CCN Km 38 thôn Tấn Xà Phìn, xã Nậm Dịch và CCN Tân Thành, xã Hàm Yên. Dù được thành lập từ năm 2015 và 2017 nhưng đến nay hạ tầng kỹ thuật gần như chưa được triển khai, chưa thu hút được dự án thứ cấp nào. Ngay cả CCN Phúc Ứng, nơi có tỷ lệ lấp đầy gần 97% với 13 dự án hoạt động, nhưng vẫn chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung.
Đồng bộ giải pháp tháo gỡ khó khăn cho CCN
Trước những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các CCN, tỉnh Tuyên Quang đang tập trung chỉ đạo quyết liệt với quan điểm xuyên suốt là đồng hành cùng doanh nghiệp nhưng không buông lỏng tiến độ và trách nhiệm thực hiện. Tỉnh yêu cầu các sở, ngành tập trung tháo gỡ ngay những “điểm nghẽn” về thủ tục đầu tư, quy hoạch, đất đai, môi trường, phòng cháy chữa cháy, vật liệu san lấp… theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và rõ thời gian hoàn thành.
Đồng chí Hoàng Anh Cương, Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Với vai trò cơ quan đầu mối, Sở Công Thương thường xuyên rà soát tiến độ từng dự án, kịp thời tổng hợp khó khăn, vướng mắc để tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo giải quyết hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền tháo gỡ. Đối với những dự án chậm tiến độ kéo dài, chủ đầu tư thiếu năng lực, Sở sẽ tham mưu với UBND tỉnh kiểm tra, rà soát và xem xét xử lý theo quy định. Đồng thời, chủ động phối hợp với các ngành liên quan để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Đặc biệt, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường để tháo gỡ vướng mắc trong chuyển đổi đất rừng, đất lúa; khai thác khoáng sản làm vật liệu san lấp...
Cùng với các sở, ngành, chính quyền địa phương cũng đang tập trung tháo gỡ “nút thắt của nút thắt” là giải phóng mặt bằng. Các chủ đầu tư hạ tầng đang huy động tối đa nguồn lực tài chính, nhân lực, máy móc để đẩy nhanh tiến độ thi công.
Sản xuất sợi làm bao bì xuất khẩu tại Công ty HITARP Việt Nam, cụm công nghiệp Phúc Ứng 1, xã Sơn Dương.
Đồng chí Đồng chí Đỗ Chí Thanh, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Nhữ Khê chia sẻ: Hiện nay, xã Nhữ Khê đang triển khai thực hiện công tác giải phóng mặt bằng Cụm công nghiệp xã Nhữ Khê với diện tích 40 ha, cơ bản đáp ứng tiến độ đúng các quy trình thủ tục và được sự đồng thuận cao của nhân dân. Thực hiện mục tiêu bàn giao toàn bộ mặt bằng trước ngày 30/6/2026 để chủ đầu tư triển khai dự án theo đúng kế hoạch, xã đang tiếp tục tập trung rà soát các phần việc còn lại, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn để hoàn thiện hồ sơ, thủ tục liên quan...
Tại CCN Ninh Lai - Thiện Kế, đơn vị thi công đang huy động trên 50 đầu máy móc công suất cao san gạt mặt bằng, hoàn thiện đấu nối điện, nước, giao thông và phối hợp giải phóng mặt bằng giai đoạn 2. Ông Đoàn Thanh Hùng, Chỉ huy trưởng công trình cho biết: Đây là CCN lớn nhất tỉnh với quy mô 75 ha, tổng vốn đầu tư trên 965 tỷ đồng. Dự án có khối lượng đào đắp lớn; 126 hộ dân thuộc diện giải phóng mặt bằng, dự kiến 12 - 16 hộ phải tái định cư và trên 200 ngôi mộ phải di dời. Đây cũng là khối lượng công việc lớn, chúng tôi đang vạch rõ từng công đoạn thi công, đảm bảo tiến độ công trình.
Với quyết tâm của tỉnh, sự đồng hành của các sở, ngành, địa phương và nỗ lực từ doanh nghiệp, các cụm công nghiệp tại Tuyên Quang kỳ vọng sẽ sớm phát huy hiệu quả, trở thành động lực quan trọng cho phát triển công nghiệp bền vững.
Ban Biên tập Cổng TTĐT tỉnh
